كه نتيجهء اين كوشش چه اجر گرانبهايى از رحمت و رضوان و نعيم مقيم است .
آرى ، بر اساس وعدهء حتميهء الهيّه ، كوشندگان در راه حق از اجر عظيم و نعمت جاويد و رضايت حضرت حق برخوردارند .
به قول حكيم فرزانه سنايى غزنوى :
تا معتكف راه خرابات نگردى * شايستهء ارباب كرامات نگردى
از بند علائق نشود نفس تو آزاد * تا بندهء رندان خرابات نگردى
در راه حقيقت نشوى قبلهء احرار * تا قدوهء اصحاب لباسات نگردى
تا خدمت رندان نگزينى به دل و جان * شايستهء سكّان سماوات نگردى
تا در صف اول نشوى فاتحهء قل * اندر صف ثانى چو تحيّات نگردى
شه پيل نبينى به مراد دل معشوق * تا در كف عشق شه او مات نگردى
تا نيست نگردى چو سنايى زعلايق * نزد فضلا عين مباهات نگردى
محكم نشود دست تو در دامن تحقيق * تا سوختهء راه ملامات نگردى
و اگر كوشش و زحمت و رنج و تكاپوى انسان كه چارهاى از آن ندارد ، بر خلاف معيارهاى اصيل الهى باشد ، زحمات انسان در پايان كار بر باد رفته و براى انسان حاصلى ، جز حسرت و ندامت و عذاب جهنم برجاى نخواهد گذاشت ، چنانچه آيات زير وضع آنان را مىنماياند .
[ وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ خاشِعَةٌ * عامِلَةٌ ناصِبَةٌ * تَصْلى ناراً حامِيَةً * تُسْقى مِنْ عَيْنٍ آنِيَةٍ * لَيْسَ لَهُمْ طَعامٌ إِلَّا مِنْ ضَرِيعٍ * لا يُسْمِنُ وَ لا يُغْنِي مِنْ جُوعٍ ]
« 1 » .
در آن روز چهرههايى زبون و شرمسارند ؛ * [ آنان كه همواره در دنيا ] كوشيدهاند و خسته شدهاند [ و سرانجام سودى نيافتهاند ] * در آتشى سوزان
هامش
( 1 ) - غاشيه ( 88 ) : 2 - 7 .