خَيْرُ الأمُورِ أوْسَطُها « 1 » .
بهترين كارها ، طريق اعتدال به دور از افراط و تفريط است .
افراط و تفريط در اين زمينه و در تمام زمينهها اعم از مادى و معنوى در شرع مقدس مذموم است .
اما زاد و اعمال خارجيهء او عبارت از فعل واجبات و ترك محرمات و مكروهات واتيان به مستحبات است كه از اين مجموعه تعبير به تقوا و پرهيز للّه مىشود و آخرين درجهء تقوا پرهيز از ماسوى اللّه است و حاصل كلام اين كه هر يك از ترك محرمات و اتيان به واجبات به منزلهء زادى است كه هر يك را در منازل اخرويه احتياج افتد كه اگر همراه نداشته باشى مبتلا خواهى شد و پناه به خداوند از اين بلاى عظيم .
همسفران در حج
و اما همسفران در اين مسير ، مؤمنان هستند كه به همت يكديگر و اتحاد قلوب اين منازل بعيده طى خواهد شد و به همين حقيقت اشاره در قرآن دارد :
[ تَعاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوى ]
« 2 » .
و يكديگر را بر انجام كارهاى خير و پرهيزكارى يارى نماييد .
استاد ما رضوان اللّه عليه مىفرمود : خيلى كارها از اتحاد قلوب ساخته گردد كه از متفرد بر نمىآيد ، نسبت به اين مطلب اهتمام تام داشته باش كه همهء مفاسد زير سر اختلاف قلوب است كه شرح آن طولانى است .
هامش
( 1 ) - عوالى اللآلى : 1 / 296 ، حديث 199 ؛ بحار الأنوار : 74 / 168 ، باب 7 ، حديث 2 .
( 2 ) - مائده ( 5 ) : 2 .