فَلَا يُسْرِف فّى الْقَتْلِ إِنَّهُ كَانَ مَنصُورًا » « 1 »
پس وارث مقتول نبايد در كشتن زياده روى كند ؛ زيرا او [ با قوانين صحيح و درستى چون ديه و قصاص ] مورد حمايت قرار گرفته است .
گاه در انفاق و بذل و بخشش بيش از اندازه :
إِذَآ أَنفَقُواْ لَمْ يُسْرِفُواْ » « 2 »
و آنان كه وقتى انفاق مىكنند ، نه از حدّ معمول [ و متعارف ] مىگذرند .
گاه در داورى كردن و قضاوت نمودنى كه منجر به كذب و دروغ شود :
وَ قَالَ رَجُلٌ مُّؤْمِنٌ مّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ إِيمنَهُ أَتَقْتُلُونَ رَجُلًا أَن يَقُولَ رَبّىَ اللَّهُ وَقَدْ جَآءَكُم بِالْبَيّنتِ مِن رَّبّكُمْ وَ إِن يَكُ كذِبًا فَعَلَيْهِ كَذِبُهُ وَإِن يَكُ صَادِقًا يُصِبْكُم بَعْضُ الَّذِى يَعِدُكُمْ إِنَّ اللَّهَ لَايَهْدِى مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ » « 3 »
و مرد مؤمنى از خاندان فرعون كه ايمانش را پنهان مىداشت ، گفت : آيا مردى را مىكشيد كه مىگويد : پروردگار من خداست ؟ و بىترديد از سوى پروردگارتان براى شما دلايل روشنى آورده است ، و اگر دروغگو باشد دروغش به زيان خود اوست ، و اگر راستگو باشد برخى از عذابهايى كه به شما وعده مىدهد به شما خواهد رسيد ؛ زيرا خدا كسى را كه اسرافكار و بسيار دروغگوست ، هدايت نمىكند .
گاه در اعتقادات است كه منجر به شك و ترديد مىشود :
وَ لَقَدْ جَآءَكُمْ يُوسُفُ مِن قَبْلُ بِالْبَيّنتِ فَمَا زِلْتُمْ فِى شَكٍّ مّمَّا جَآءَكُم بِهِحَتَّى
پاورقی
( 1 ) - اسراء ( 17 ) : 33 .
( 2 ) - فرقان ( 25 ) : 67 .
( 3 ) - غافر ( 40 ) : 28 .