چنان كه از آيات و روايات استفاده مىشود منزلت شكر و مقام شاكران بسيار با عظمت است .
حقيقت شكر ، مصرف كردن نعمتهاى مادى و معنوى در جائى است كه حضرت منعم معيّن فرموده ، و پرهيز از خرج كردن نعمت در معاصى و گناهان است .
حقيقت شكر در كلام راغب اصفهانى
راغب اصفهانى در « المفردات » مىنويسد :
« اصْلُ الشُّكْرِ مِنْ عَيْنٍ شَكْرى .
ريشهء شكر از چشم پر اشك گرفته شده است .
و چون اين لغت در باب تشكّر از منعم به كار مىرود ، پُر بودن انسان از ياد خدا نسبت به نعمت هايش مىشود و توجه به اينكه نعمت در كجا خرج شود ، كه دنبال اين ياد ، عطا و سخا و جود و كرم و صدقه و انفاق و احسان و خرج به اقتصاد و اعتدال است .
شكر را سه مرتبه است :
1 - مرتبهء قلبى
2 - مرتبهء زبانى
3 - مرتبهء عملى
مرتبهء قلبى فهم نعمت است ، مرتبهء زبانى ثنا و حمد و اظهار نعمت است ، مرتبهء عملى تلافى احسان حق به اندازهء قدرت است . » « 1 »
هامش
( 1 ) - مفردات ألفاظ القرآن ، راغب اصفهانى : 461 ، مادّهء شكر .