الْإِسْرافُ يُفْنِى الْجَزِيلَ . « 1 »
اسراف مال زياد را نابود مىسازد .
ميانهروى ، كفاف زندگى را تأمين كرده و هزينهء امور را بيمه مىكند . و موجب فقر و فلاكت هم نمىشود ، در غير اين صورت نخست براى انسان فقر مادى و نيازمندى مالى پديد مىآيد و سپس انسان به فقر معنوى كه تهى شدن از ارزش دينى و درونى است ؛ دچار مىگردد كه از مهمترين آنها از بين رفتن عزّت نفس است .
اسراف و تبذير و فرق آن
فرق اسراف و تبذير در لغت اين است كه : اسراف به معنى خارج شدن از حدّ اعتدال بدون آنكه انسان چيزى را به ظاهر ضايع كرده باشد و يا غذاى خود را آنچنان گران قيمت تهيه كند كه با قيمت آن بتوان عدهء زيادى را آبرومندانه يارى رساند .
امّا تبذير آن است كه مصرف به صورت ريخت و پاش و بىرويه باشد ، مثل اينكه براى دو نفر ميهمان غذاى ده نفر را تهيه كنيم كه اين عادت بعضى نابخردان است كه به سادگى و كمچرب بودن آن ابراز شرمندگى مىكنند و باقيمانده را در زبالهدان مىريزند و به سخاوت خويش افتخار مىكنند .
مولا اميرمؤمنان عليه السلام كه سرآمد عدالت پيشگان جهان است ، آنگاه كه به ايشان گفتند : چرا در تقسيم بيت المال ميان همه مساوات مىكنى و شرافت ما را در نظر نمىگيرى ؟ فرمود :
الا وَ انَّ اعْطاءَ الْمالِ فى غَيْرِ حَقِّهِ تَبْذِيرٌ وَ اسْرافٌ وَ هُوَ يَرْفَعُ صاحِبَهُ فى
هامش
( 1 ) - غرر الحكم : 359 ، حديث 8118 .