جهت رسيدن به ثواب خدا ، را عبادت مىكنند و اين عبادت اجيرهاو مزد بگيرها است ، و گروه سوم كسانى هستند كه از روى عشق و محبت به معبود خويش ، او را عبادت مىكنند كه اين عبادت آزاد مردان است و اين برترين نوع عبادت است .
از تعبير امام عليه السلام كه فرمود :
« وَ هِىَ افْضَلُ الْعِبادَةِ »
معلوم مىشود كه قسم اول و دوم هم صحيح و داراى فضيلت و ارزش است . اگر چه به پايهء قسم سوم نمىرسد ، پس هر چه بر نشاط و طراوت عبادت افزوده شده و شناخت ما نسبت به حضرت رب الارباب بيشتر شود ، فضيلت و ارزش عبادت هم بيشتر مىشود تا جايى كه امام على عليه السلام مىفرمايد :
الهى ما عَبَدْتُكَ شَوْقاً إِلى جَنَّتِكَ وَ لاخَوْفاً مِنْ نارِكَ بَلْ وَجَدْتُكَ أَهْلًا لِلْعِبادَةِ فَعَبَدْتُكَ . « 1 »
خدايا ! تو را عبادت نكردهام براى اشتياق به سوى بهشت و نه ترس از آتشت ، بلكه براى اين تو را عبادت مىكنم چون تو را شايستهء عبادت مىبينم .
آرى ، اولياى خدا اين گونه با خدا سخن مىگويند و با اين انگيزه پروردگار را عبادت مىكنند .
و در جاى ديگر در پاسخ به سؤال صحابى خود ذعلب كه مىپرسد :
يا اميرَالْمُؤمِنينَ هَلْ رَأَيْتَ رَبَّكَ ، فَقالَ عليه السلام لَهُ : أَفَأَعبُدُ ما لا ارى ، فَقالَ : وَ كَيْفَ تَراهُ فَقالَ : لاتُدْرِكُهُ الْعُيُونُ بِمُشاهَدَةِ العِيانِ وَلكِنْ تُدْرِكُهُ الْقُلُوبُ بِحَقايِقِ الْايْمانِ . « 2 »
هامش
( 1 ) - الألفين : 128 ؛ عوالى اللآلى : 2 / 11 ، حديث 18 .
( 2 ) - نهج البلاغه : خطبهء 178 ؛ بحار الأنوار : 4 / 52 ، باب 5 ، حديث 27 ؛ شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد : 10 / 64 .