گفته شد معالجهء علمى تمام مىشود و بدان وسيله بر طرف كردن آزمندى و اكتساب قناعت آسان مىگردد .
2 - علاج عملى : اين است كه در امر معيشت ميانهروى پيش گيرد و تا آن جا كه ممكن است درهاى مخارج را ببندد و به اندازهء لازم اكتفا كند ؛ زيرا كسى كه پرخرج باشد قناعت براى او ممكن نيست .
درآمد ممكن است از جانب حضرت حق فراوان باشد ، ولى درآمد فراوان نبايد انسان را به پرخرجى بيندازد ، بايد براى خود به اندازه خرج كرد و مازادش را در راه خدا براى ديگران خرج كرد .
رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود :
ما عالَ مَنِ اقْتَصَدَ . « 1 »
هر كه ميانه روى پيشه كند محتاج نگردد .
و نيز فرمود :
ثَلاثٌ مُنْجِياتٌ : خَشْيَةُ اللَّهِ فِى السِّرِّ وَ الْعَلانِيَةِ ، وَ الْقَصْدُ فِى الْغَناءِ وَ الْفَقْرِ ، وَالعَدْلُ فِى الرِّضا وَ الْغَضَبِ . « 2 »
سه چيز نجات دهنده است : ترس از خدا در نهان و آشكار و ميانهروى در توانگرى و فقر و عدالت در حال خشنودى و خشم .
و نيز آن حضرت فرمود :
التَّدْبيرُ نِصْفُ الْمَعيشَةِ . « 3 »
هامش
( 1 ) - مجموعة ورّام : 1 / 167 ؛ جامع السعادات : 2 / 42 ؛ كنز العمال : 3 / 49 ، حديث 5431 .
( 2 ) - مجموعة ورّام : 1 / 167 ؛ بحار الأنوار : 67 / 6 ، باب 41 ، حديث 2 .
( 3 ) - مجموعة ورّام : 1 / 167 ؛ غرر الحكم : 354 ، حديث 8076 .