ب - حالى : مانند نيازمندى كه دست نياز به سوى بىنيازى دراز مىكند ، بدون آن كه چيزى بگويد و با زبان حال عرض حاجت مىكند به اين معنا كه بندهاى از حال خود خبر دارد كه عنايتى از سوى حق به او مىشود و بايد آن را درخواست كند ؛ پس منتظر فرا رسيدن زمان فيض آن است . خداوند منّان در اين باره مىفرمايد :
ادْعُواْ رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً إِنَّهُ لَايُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ » « 1 »
پروردگارتان را از روى فروتنى و زارى و مخفيانه بخوانيد [ و از آداب و شرايط دعا تجاوز نكنيد ] ؛ يقيناً خدا متجاوزان را دوست ندارد .
چنان كه رسول اللّه صلى الله عليه و آله فرمود :
همانا براى پروردگارتان در روزهاى زندگيتان ، زمانى است كه نسيمهاى معنوى مىوزد ، آگاه باشيد و خود را در محل آن قرار دهيد . « 2 » ج - استعدادى : مانند همه موجودات به فراخور استحقاق و ظرفيت وجوديشان از حق تعالى درخواست مىكنند .
يَسَلُهُ مَن فِى السَّموَ تِ وَ الْأَرْضِ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِى شَأْنٍ » « 3 »
هر كه در آسمان ها و زمين است از او درخواست [ حاجت ] مىكند ، او هر روز در كارى است .
اين وضعيت موجودات آسمانى و زمينى برحسب اقتضاى هستى و آفرينش آنان است كه شب و روز در انتظار باران رحمت حق هستند ؛ زيرا گنجايش درخواست آنان افزونتر از خواستههاى بشر است . كه همگان بايد در خدمت انسان
هامش
( 1 ) - أعراف ( 7 ) : 55 .
( 2 ) - بحار الأنوار : 68 / 221 ، باب 66 ، ذيل حديث 30 ؛ عوالى اللآلى : 4 / 118 ، حديث 188 .
( 3 ) - الرحمن ( 55 ) : 29 .