مگر نفرمودى حق شكر خدا را مىگذارم ؟ فرمودند : مگر نشنيدى ؟ گفتم :
« الحمد للَّه » . « 1 »
ستايش غير حق
اغراق در مدح و ستايش غير حق ، عملى ناشايسته است ؛ زيرا جز حق هر چه باشد محدود است و محدود نمىتواند وصف نامحدود داشته باشد ولى اغراق در ثناى نسبت به حق ، چون از يك حقيقت نامحدود و واقعى برخوردار است ، عملى شايسته است و موجب وصول و قرب به كمالات الهى مىگردد . پس قبل از درخواست از خداوند ، او را به نيكى ستايش كن .
حمد خداوند قبل از درخواست
حضرت صادق عليه السلام مىفرمايد :
انَّ فى كِتابِ أميرِالْمُؤمِنينَ عليه السلام أَنَّ الْمِدْحَةَ قَبْلَ الْمَسْأَلَةِ ، فَإذا دَعَوتَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ فَمَجِّدْهُ . « 2 »
در كتاب امير مؤمنان است كه حمد و ستايش پيش از درخواست است . پس هرگاه خداى عزّوجلّ را خواندى و به درگاهش دعا كردى او را تمجيد كن .
شكر نعمت دهنده ، ريشه در فطرت آدمى دارد . پايهء دينى نيز بر اين حقيقت روشن استوار است . از اين رو كفر و نافرمانى از عبادت و بندگى حق تعالى ريشه در ناسپاسى نعمتها دارد . چنان كه حق تعالى مىفرمايد :
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : 68 / 33 ، باب 61 ، حديث 13 ؛ الكافى : 2 / 97 ، حديث 18 .
( 2 ) - بحار الأنوار : 90 / 315 ، باب 17 ، ذيل حديث 20 ؛ الكافى : 2 / 484 ، حديث 2 ؛ وسائل الشيعة : 7 / 80 ، باب 31 ، حديث 8784 .