شيعه حضرت على ( ع ) در دوران پيامبر ( ص ) بودن ، بدين معنى نمىباشد كه آنها راه و رسم جداگانه در پيش گرفتند ، چون بديهى است كه لازمه پيروى از حضرت على ( ع ) پيروى از رسول اسلام ( ص ) و حضرت على ( ع ) ، خود تسليم‌ترين فرد به اوامر پيامبر ( ص ) بود . و هيچ‌گاه از دنباله‌روى و تبعيت از وى تخطى ننمود . « 1 » پيامبر نيز همواره على را بر حق دانسته است . « 2 » در اين‌جا ، نخست اصول و مبانى عقيدتى شيعه ، سپس به انديشه‌هاى سياسى آن به اختصار مىپردازيم :

الف ) امامت ، اصلى از اصول دين ؛ يكى از مهم‌ترين جهاتِ بحث پيرامون اصل امامت ، جهت اعتقادى آن است . شيعه بر اين باور است كه امامت از حساس‌ترين و حياتىترين اصول اعتقادى است ؛ زيرا سعادت دو جهان ، اصلاح اخلاق و رفتار و همه شئون زندگى مسلمانان و بقا و بالندگى اسلام وابسته به آن است . با توجه به چنين جايگاه مهم اعتقادى است كه پيامبر اسلام ( ص ) مىفرمايد : « مَن ماتَ بِغَيرِ امامٍ ماتَ ميتَةً جَاهِليَّةً ؛ « 3 » كسى كه بدون امام از دنيا برود ، به مرگ جاهليت - قبل از اسلام - مرده است . » شيعه با توجه به حياتى بودن مسئله امامت آن را در رديف ديگر اصول اعتقادى يعنى توحيد ، نبوت و معاد از اصول مذهب خويش قرار داده است . « 4 » شيعه بر اين باور است كه بقاى دين موقوف به وجود امام است ، چنان كه حدوث آن نيازمند به وجود پيامبر ( ص ) بود . « 5 » ولى اهل سنت ، امامت را از فرع دين و در رديف احكام عملى اسلام قلمداد كرده‌اند . « 6 » متكلمان شيعه و سنى ، امامت را جانشينى پيامبر در امر دين و دنيا دانسته‌اند ، « 7 » ولى شيعه معتقد است كه امامت در باطن نوعى ولايت بر انسان و اعمال او دارد و در ظاهر انسان را تا