مُحَمَّدِ بْنِ قُولويْهِ » و « ابْنِ جُنَيْدِ اسْكافى » و . . . « 1 » آموخت و بر اثر نبوغ و استعداد فوقالعاده و تلاش و كوشش زيادى كه داشت در رديف بزرگترين دانشمندان شيعه قرار گرفت . اين عالم بزرگ در بغداد بر كرسى تدريس نشست و حوزهء علمى شيعى تشكيل داد و شاگردان زيادى تربيت كرد . « 2 » و سرانجام پس از عمرى تلاش و مجاهدت در راه اسلام و ولايت ، در شب جمعه ، سوم ماه رمضان سال 413 ه . ق . دار دنيا را وداع گفت . « 3 » مدفن وى در كاظمين مىباشد .
مقام علمى و اخلاقى شيخ مفيد
شيخ مفيد يكى از دانشمندان بزرگ شيعه است كه داراى مقام علمى و اخلاقى بسيار والايى بودهاست و ما در اين زمينه ، سخنان بعضى از بزرگان را پيرامون شخصيت وى نقل مىكنيم . « نجاشى » دربارهء وى گفته است : « فضايل شيخ و استاد ما « محمد بن محمد بن نعمان مفيد » در فقه ، كلام ، روايت و علم و وثاقت ، مشهورتر از آن است كه توصيف شود . « 4 » همچنين « شيخ طوسى » دربارهء او فرموده : « محمد بن محمد بن نعمان مفيد معروف به « ابْنِ مُعَلِّم » يكى از كلام دانان جليلالقدر است كه رياست علمى شيعه در زمان او به وى متنهى گشت و در علم كلام و فقه ، بر ديگران مقدم بود و حافظهاى خوب و هشيارى ويژهاى داشت و بسيار حاضرجواب و با فطانت بود و نزديك به دويست جلد كتاب كوچك و بزرگ تأليف كردهاست . « 5 » » « ابن كثير » دمشقى از علماى اهل سنت ، نيز دربارهء او مىگويد : « شيخ مفيد پيشواى شيعه و مصنف ايشان بوده و از حوزهء آنان دفاع مىكرده و سلاطين