از درگذشت آن حضرت ، مدعى وكالت و بابيّت از سوى آن گرامى شد و از بازپس دادن اموالى كه نزد وى بود ، به محمد بن عثمان خوددارى كرد و خود مدعى سفارت شد . « 1 » مجموع رخدادها و جريانهاى ياد شده ، اين دوره از تاريخ امامت را در وضعيتى بحرانى و خطرناك قرار داده بود كه براى هر دو جبههء درگير مهمّ و سرنوشت ساز بود . امام عسكرى عليه السلام با برنامهريزى دقيق و دورانديشانه - برغم همه مشكلات و محدوديتها - رسالت الهى خود را در ارتباط با مسأله امامت بطور كلّى و امام پس از خويش بطور خصوصى ايفا كرد ، كه در درس پيش به نمودهاى آن اشاره كرديم . در ادامه اين درس به تلاشها و تدابير حضرت مهدى ( عج ) در اين زمينه خواهيم پرداخت .
امام مهدى ( عج ) و دشمن خانهزاد
از جمله چهرههاى فعّالى كه همزمان با آغاز امامت حضرت مهدى ( عج ) در صحنه سياسى جامعه اسلامى رخ نمود جعفر ، معروف به جعفر كذّاب ، « 2 » عموى آن حضرت بود . وى به جاى تغذيه از شجره طيبهء امامت و بهرهورى از خورشيد تابناكى مانند امام هادى عليه السلام ، به تاريكى و سيه روزى روى آورد و راه عيّاشى ، شرابخوارى و لهو و لعب در پيش گرفت « 3 » و در اين مسير تا آنجا پيش رفت كه پدرش او را از خانواده خود طرد كرد و او را به منزله نمرود ، فرزند نوح دانست و از شيعيان خواست از وى دورى گزينند . « 4 » جعفر علاوه بر فساد اخلاقى و اعتقادى كه بارزترين نمود آن ترك نماز و شرابخوارى