فصل دوم : حضرت على عليه السلام و خلفا
فاجعهآميزترين رهاورد سقيفه ، بركنارى حضرت على عليه السلام از مسند حكومت اسلامى بود . اميرمؤمنان عليه السلام بعد از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم به مدت 24 سال و اندى از قدرت بر كنار ماند . در اين مدت زمام امور جامعهء اسلامى در دست ابوبكر ( دو سال و سه ماه ) ، عمر ( ده سال و شش ماه ) و عثمان ( نزديك دوازده سال ) بود .
امام عليه السلام در طول اين مدّت ، به اقتضاى مصلحت اسلام در برابر خلفا و نيز برخى از جريانات سياسى موضعگيرىهايى داشت كه در ضمن دو درس به تفكيك ، مورد اشاره قرار مىدهيم . ابتدا موضع عمومى امام ، يعنى همكارى وى با سه خليفه را بررسى مىكنيم .
همكارى با دولتمردان
اميرمؤمنان عليه السلام پس از ماجراى غصب خلافت مدّت 24 سال و اندى سكوت اختيار كرد . سكوت امام در اين دوران به معنى دورى وى از جامعه و مردم نبود ، بلكه در عين حال كه خلفا زمام حكومت را در دست داشتند ، اميرمؤمنان به راهنمايى آنان مىپرداخت و در مشكلات يارىشان مىكرد .