از جنگ باز مانديم ، هر يك به ديگرى خيره شده و توانى براى مبارزه نمانده بود .
همين كه نيمهء شب سوم فرا رسيد سپاه معاويه بازگشت و على ( ع ) بر كشتگان دست يافت ، پس به شهداى از اصحاب رسول خدا و اصحاب خود روى آورد و آنها را دفن كرد در حالى كه تعداد شهدا زياد بود ولى كشتگان از ياران معاويه بيشتر بودند . « 1 »
دلاورى زياد در صفين
روزى در صفين مالك اشتر به سوى ميمنه دشمن يورش برد و گروهى از مردم كه اهل وفا و حيا و بينش بودند در اطراف اشتر گرد آمدند ، اشتر به هر دستهاى حمله مىنمود متلاشى مىكرد . و به هر گروهى كه هجوم مىبرد ، آنان را منهدم ساخته و به عقب مىراند . در همين حال بر زياد بن نضر گذشت كه او را به لشكرگاه مىبردند . پرسيد : اين كيست ؟ گفتند : زياد بن نضر است پس از اينكه عبدالله بن بديل و اصحابش در جنگ با دشمن از پاى درآمدند زياد پرچم را گرفت و جنگيد تا اينكه او نيز از پاى افتاد . چيزى نگذشت كه اشتر بر يزيد بن قيس گذشت كه او را به طرف اردوگاه لشكر مىبردند . پرسيد اين كيست ؟ گفتند يزيد بن قيس است كه پس از زياد به ميدان رفت . اشتر گفت :
سوگند به خدا اين صبر زيبا و عمل كريمانه است . آيا شرم نمىكند آن شخص كه از ميدان بر مىگردد نه كسى را كشته و نه كشته شده و نه جانش را به خطر انداخته باشد . « 2 »
در برابر خوارج
زياد بن نضر از كسانى است كه اميرمؤمنان على ( ع ) او را جهت گفتگو با خوارج
هامش
( 1 ) . وقعهء صفين ، نصربن مزاحم منقرى ، ص 369 .
( 2 ) . وقعهء صفّين ، ص 253 .