چنان كه خداى متعال كه ارحم الراحمين است در مورد كسانى كه كافرند و يا هتّاكى را به اوج مىرسانند ، اشَدُّ الْمُعاقبين است . امام حسين ( ع ) در قول و عمل بيان كرد كه « دين اسلام » گوهر بىهمتايى است كه اگر به خطر افتد جان و مال را بايد فدايش كرد و در اين راه از هيچ كوششى دريغ ننمود و با احدى سازش نكرد ، زيرا انسانيت انسان در پرتو دين تحقق مىيابد و انسان بى دين از چهارپايان پست‌تر است . « انْ هُمْ الّا كَالْانْعامِ بَلْ هُمْ اضَلّ سَبيلًا » « 1 » براى سرور آزادگان جهان حسين بن على ( ع ) تعطيلى حدود الهى بقدرى سنگين بود كه فرمود : آيا نمىبينيد به حق عمل نمىشود و از باطل اجتناب نمىگردد ؟ در چنين محيطى انسان مؤمن مرگ را بر زندگى ترجيح مىدهد . « 2 » زبان حال حضرت ( ع ) اين بود : اگر دين جدّم رسول الله ( ص ) باقى نمىمانَد مگر با كشته شدن من ، پس اى شمشيرها مرا دريابيد . وجود غيرت دينى و « خشم مقدس » در ابا عبدالله الحسين ( ع ) يكى ديگر از عوامل و زمينه‌هاى شخصيتى قيام عاشورا است .