اشرافيتى كه امويان در جهان‌اسلام پديد آوردند موجب شد اموال فراوانى از مسلمين به هدر رود و مردم به دو طبقه سير و گرسنه تقسيم شوند . عدّه‌اى كه از اموال حرام بهره‌مند بودند به فساد و بى بند و بارى سوق يافتند و در نتيجه ، معنويت و پاىبندى به ارزش‌هاى دينى به حدّاقل رسيد . به تدريج نه تنها ارزش‌هاى معنوى در جامعه به فراموشى سپرده شد ، بلكه عدّه‌اى از دنياطلبان در برابر حقّ و پيروان آن ايستادند و براى حفظ موقعيت خود خون‌ها ريختند و جنايت‌ها مرتكب شدند . در مجموع وضعيّتى كه در جهان اسلام از نظر فساد مالى و ادارى و فرهنگى پيش آمد براى مؤمنان راستين غير قابل تحمّل بود . از اين رو ، امام حسين ( ع ) در پاسخ كسانى كه از او مىخواستند از قيام صرف نظر كند . فرمود : الا تَرون انّ الْحَقَّ لا يُعْمَلُ بِهِ وانَّ الباطِلَ لا يُتَناهى عنه لِيَرغَبِ الْمُؤمِنُ فى لِقاء اللَّهِ مُحِقّاً « 1 » آيا نمىبينيد نه به حقّ عمل و نه از باطل دورى مىشود ( در چنين وضعيتى ) بايد مؤمن آرزوى مرگ كند .