وى در بخشهاى پايانى كتاب ، به تسلط اسلام بر جزيرة العرب و وفود اشاره كرده است . در پايان ، بيمارى و رحلت رسول خدا ( ص ) و برخى از موضوعات آن زمان ، چون جيش اسامه را مطرح كرده است . مؤلف در نگارش اين كتاب طبق نظر اهل سنت به مسائل تاريخى نگريسته است .
23 . قيادة الرسول ( ص ) السياسية و العسكرية ؛ احمد راتب عرموش ، چاپ دوم ، بيروت :
دار النفائس ، 1412 ه . 237 ص .
نويسنده در اين كتاب به رهبرى و فرماندهى پيامبر ( ص ) از دو ديدگاه سياسى و نظامى پرداخته و مطالب كتاب را در سه باب و هر باب را در چند فصل تنظيم كرده است .
وى در اين سه باب ، ذيل عناوين « مرحلهء دفاع » ، « مرحله هجومى » و « تحليل عمومى » ، مطالبى مطرح كرده است .
همچنين در فصل اول دربارهء سرزمينى كه دعوت اسلام در آن صورت گرفت ، جزيرة العرب و تقسيمات جغرافيايى آن ، ثروتهاى كشاورزى و دام پرورى ، فضا و شرايط دعوت ، تجارت قريش ، مدينه ، بازارهاى عرب ، گرايشهاى دينى و مذهبى ، بتهاى عرب و قبايل عرب مطالبى بيان كرده است . در فصل دوم دربارهء جنگ بدر و موضوعاتى چون :
اقدامات پيش از جنگ ، تصويرى از وضعيت مشركان ، ميدان نبرد ، نتايج نبرد و يادى از بدر در قرآن سخن گفته است .
وى در فصل سوم ، به نبرد احد ، مقدمات جنگ ، ميدان جنگ ، نتايج جنگ و درسهاى قابل استفاده از جنگ ، چون : رابطه نداشتن پيروزى با تعداد جنگجويان ، اهميت توجه به نيروها و زدودن نيروهاى منافق و سست ايمان از سپاه و اهميت انضباط نظامى و اطاعت از رهبرى اشاره كرده است . در فصل چهارم ، به جنگ احزاب ( خندق ) پرداخته ، مطالبى چون تعداد نيروهاى مشركان ، آياتى از قرآن دربارهء جنگ خندق ، ابزار دفاعى ، چون : خندق و حصار و تحليلى از جنگ خندق و مسائل پس از آن را مطرح كرده است .
نويسنده در باب دوم ، به واقعه حديبيه پس از احزاب ، حركت براى حج عمره ، انعقاد پيمان بين مشركان و پيامبر ( ص ) در حديبيه و نتايج آن اشاره كرده و در فصل بعد ، به مسائل پس از حديبيه ، واقعه خيبر و پايان كار آن ، عمرة القضا ، غزوهء مؤته ، چند سرپه ، چون سريهء خبط ، ذات السلاسل و . . . پرداخته است .
ماجراى فتح مكه ، خطاى قريش ، جاسوسى حاطب بن ابى بلتعه ، روبهرو شدن سپاه پيامبر ( ص ) با مكه ، تعداد سپاه اسلام كه 10 هزار نفر بودهاند ، تسليم شدن ابو سفيان
نقد و بررسى منابع سيره نبوى (فارسى) — صفحة 364
مساهمون: الشيخ رسول جعفريان
ص٣٦٤