بگيران ، اهميت بازرگانان و پيشهوران ، اهميت رسيدگى به فقرا ، وظايف مالى و . . . پرداخته است .
در فصلى ديگر از كتاب ، درآمدهاى بيت المال ، از جمله : خراج ، جزيه ، صدقات و . . . بيان شده است ، كه البته اختصاص به زمان پيامبر ( ص ) ندارد .
2 . بيت المال ، نشأته و تطوره ؛ خولة شاكر الدجيلى ، بغداد : مطبعة وزارة الأوقاف ، 1396 ه .
نويسنده در بخش اول كتاب در بحث « عوامل تأسيس بيت المال » ، ضمن اشاره به فقدان يك نظام مالى در جزيرة العرب ، به خاطر نبودن يك دولت مستقل ، از تشكيل حكومت و ايجاد سيستم ادارى و مالى از طرف پيامبر ( ص ) پس از استقرار در مدينه ياد كرده و به طور گذرا ، به برخى از غزوات و جنگهاى پيامبر ( ص ) و به دست آمدن غنايم و اموال و چگونگى مصرف آنها پرداخته است . برخى از اين اموال جزو خمس بوده و برخى جزو فىء ، كه پيامبر ( ص ) آنها را بين رزمندگان و مسلمانان تقسيم كرده است .
3 . تاريخ الدولة العربية ؛ السيد عبد العزيز سالم ، اسكندرية : مؤسسة الثقافة الجامعية ، بىتا ، 440 ص .
مطالب اين كتاب دربارهء تاريخ دولت عربى است و مؤلف ضمن اشاره به تمدن عرب پيش از اسلام و نظام اجتماعى عرب ، دولت عربى را تا پايان امويان مطرح كرده است .
از اين كتاب ، آنچه كه به مبحث نظام حكومت پيامبر ( ص ) مربوط مىشود ، فصل اول اين كتاب است كه دربارهء ظهور اسلام و دولت عربى پس از اسلام و پارهاى از موضوعات مربوط به دولت پيامبر ( ص ) در مدينه است .
نويسنده در بخش اول اين فصل ، به مقدمات ظهور اسلام و آمادگى عرب براى پذيرش دعوت اسلامى اشاره كرده ، سپس از تولد تا بعثت پيامبر ( ص ) و نيز اخبار از بعثت تا هجرت آن حضرت به مدينه را آورده است .
وى در بخش ديگر ، برپايى دولت پيامبر ( ص ) در مدينه را با عنوانهاى زير آورده است :
1 ) پايههاى برپايى دولت مدينه ؛ 2 ) سياست خارجى دولت مدينه ؛ 3 ) مقدمات فتوحات اسلامى .
آنگاه در موضوع اول ، بناى مسجد جامع در مدينه ، پيمان برادرى ( مؤاخات ) بين مهاجران و انصار ، تنظيم دستور و آييننامه و به اصطلاح قانون اساسى مدينه و سرانجام
نقد و بررسى منابع سيره نبوى (فارسى) — صفحة 335
مساهمون: الشيخ رسول جعفريان
ص٣٣٥