روايات تاريخى واقدى در انساب الاشراف بلاذرى بخش سيره نبوى ( ص )
حسين حسينيان مقدم
مقدمه
ضرورىترين اقدام براى شناخت و تحليل صحيح سيره نبوى ، شناخت منابع اوليه و ارزيابى تأثير و تأثر آنها بر همديگر است . واقدى از برجستهترين مورخان اسلامى به شمار مىرود . وسعت اطلاعات ، دقت نظر و نكته سنجى او در بيان حوادث ، وى را سرآمد مورخان عصر خويش قرار داد . به همين سبب ، تأليفات وى در ميان كتابهاى ساير مؤلفان از اهميت بهسزايى برخوردار شد و مورخان بعدى ، حتى معاصران واقدى ، از آنها اقتباس كردند . بلاذرى از مورخانى است كه بيشترين بهره را از روايات واقدى برده و حجم وسيعى از كتاب انساب الاشراف را به گزارشهاى وى اختصاص داده است . فاصله زمانى بين واقدى و بلاذرى و از طرفى نشر روايات واقدى از طريق شاگردش محمد بن سعد ، موجب شده عدهاى هستهء اصلى انساب الاشراف را اطلاعاتى بدانند كه بلاذرى از طبقات الكبر يا به طور شفاهى از محمد بن سعد گرفته است .
اين گفتار ، با تطبيق روايات واقدى در دو كتاب انساب الاشراف و طبقات الكبرى ، ضمن پرداختن به سهم واقدى در تبيين حوادث عصر نبوى ، به شواهدى اشاره مىكند كه نشان مىدهد بلاذرى جز در موارد اندك ، بدون واسطه از تأليفات واقدى استفاده كرده است . در پايان براى سهولت در ارزيابى ، جدولهايى ضميمه شده است .
شرح حال بلاذرى
ابو الحسن ، احمد بن يحيى بن جابر بن داود بلاذرى ، مورخ ، نسّابه ، شاعر و اديب قرن سوم هجرى است . وى در بغداد ديده به جهان گشود و در همان شهر پرورش يافت . از تاريخ