24 / 2 راستگوترينِ مردم
5949 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : كسى بيش از همه ، مردم را راستگو مىداند كه راستگوترينِ آنهاست و كسى بيش از همه ، مردم را دروغگو مىداند كه دروغگوترينِ آنهاست .
24 / 3 صِدّيق
5950 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : بر شما باد راستى ( صِدق ) « 1 » ؛ زيرا راستى به نيكى ( بِرّ ) « 2 » رهنمون مىشود ، و نيكى به بهشت . آدمى چندان راست مىگويد و راستى مىجويد ، تا آن كه نزد خداوند از صدّيقان قلمداد مىشود .
24 / 4 صِدّيقان
قرآن " و كسانى كه از خدا و پيامبر اطاعت كنند ، با كسانى خواهند بود كه خدا ايشان را گرامى داشته است [ ؛ يعنى ] : پيامبران و صدّيقان و شهيدان و شايستگان ، و آنان چه نيكو همدمانى هستند ! " .
" و كسانى كه به خدا و پيامبران وى ايمان آوردهاند ، آنان همان صدّيقاناند و پيش پروردگارشان گواه خواهند بود [ و ] ايشان راست اجر و نورشان . و كسانى كه كفر ورزيدهاند و آيات ما را تكذيب كردهاند ، آنان همدمانِ آتشاند " .
هامش
( 1 ) ابو حامد غزّالى مىگويد : بدان كه كلمه " راستى ( صدق ) " ، در شش معنا به كار مىرود : راستى در گفتار ، راستى در نيّت و اراده ، راستى در تصميم ، راستى در به كار بستن تصميم ، راستى در كردار و راستى در تحقّق بخشيدن به همه اوامر دين . بنا بر اين ، هر كس راستى در همه اين موارد را دارا باشد ، صدّيق است ؛ زيرا " صدّيق " ، صيغه مبالغه از " صدق " است .
( 2 ) در لسان العرب ، ذيل همين حديث ، درباره معناى " بِرّ " مىنويسد : علما در معناى " برّ " اختلاف كردهاند . بعضى آن را به معناى " صلاح " دانستهاند و بعضى به معناى " خير " ؛ امّا اين كلمه ، همه اين معانى را در بر دارد . بِرّ ، به معناى : صدق و طاعت و تقوا و خير دنيا و آخرت نيز آمده است .