3 . اذان و اقامه گفتن در گوش نوزاد
نكاتى كه در مورد اين كار ، قابل توجّه است ، اينهاست :
الف اذان ، بايد در گوش راست نوزاد گفته شود و اقامه ، در گوش چپ او . « 1 »
ب هنگام گفتن اذان و اقامه در گوش نوزاد ، در برخى احاديث ، پس از بلند شدن صداى طفل و در برخى ، قبل از افتادن ناف او ذكر شده است .
ج اين سنّت اسلامى ، حاكى از نقشآفرينى نخستين صداها در طبيعت كودك و تأثير آن در تربيت و سرنوشت اوست .
4 . برداشتن كام كودك
مقصود از اين عمل ، ماليدن مقدارى تربت سيّد الشهدا عليه السلام و آب فرات به كام نوزاد است .
حكمت اين كار ، آن است كه حقطلبى ، عدالتخواهى و دوستى اهل بيت عليهم السلام در آغاز زندگى ، در جان كودك نفوذ كند ، چنان كه در برخى احاديث به اين معنا اشاره شده است .
در شمارى از احاديث ، برداشتن كام كودك با آب باران ، آب گرم ، خرما و عسل نيز توصيه شده است و از اين رو ، در صورت امكان ، بهتر است قدرى عسل و خرما با كمى آب فرات يا آب باران مخلوط كنند و به كام كودك بمالند . « 2 »
اين رهنمود نيز نشان دهنده نقش نخستين خوردنىها ، مانند نخستين شنيدنىها ، در سرنوشت كودك است .
هامش
( 1 ) ر . ك : حكمتنامه كودك : ص 91 ( اذان و اقامه گفتن در گوش نوزاد ) .
( 2 ) . ر . ك : جواهر الكلام : ج 31 ص 252 و 253 .