4107 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : سه چيز ، دل را سخت مىكند : بيهودهشنوى ، شكار كردن ، و آمد و شد به دربار سلطان .
4108 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : ترك عبادت ، دل را سخت مىكند . رها كردن ياد خدا ، جان را مىميراند .
2 / 13 آنچه دل را بيمار مىكند
4109 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : فتنهها ( گناهان و عوامل گمراهساز ) ، همچون نىهاى حصير ، يكى يكى به دلها عرضه مىشوند . هر دلى كه مِهر اين گناهان به آن آميخته شود ، نقطهاى سياه در آن پديدار مىگردد و هر دلى كه با آنها مخالفت كند ، نقطهاى سفيد در آن پديد مىآيد و بدين سان ، دو دل به وجود مىآيد : دلى سفيد ، مانند صفا ( تختهسنگ صاف و نرم ) كه تا آسمانها و زمين برجايند ، هيچ فتنهاى به آن گزند نمىرساند ، و دلى سياه و خاكسترى رنگ ، مانند كوزهاى كجشده ( وارونه ) « 1 » كه نه خوب را خوب مىشمارد و نه منكَر را زشت مىداند و تنها چيزى كه مىشناسد ، همان هوسهايى است كه با دلش آميخته شده است .
2 / 14 آنچه دل را درمان مىكند
قرآن " اى مردم ! به يقين ، براى شما اندرزى از جانب پروردگارتان و درمانى براى آنچه در سينههاست و رهنمود و رحمتى براى گروندگان [ به خدا ] ، آمده است " .
هامش
( 1 ) . يعنى : هر گاه دلْ گرفتار دنيا شود ، نور ايمان از آن بيرون مىرود ، همان گونه كه آب از كوزه كج و يا وارونه بيرون مىريزد .