چيزهايى را حرام قرار داد و دين را وضع كرد و آن را نرم و آسان و گسترده ، قرار داد و تنگ قرارش نداد .
3637 . المصنّف ، عبد الرزّاق به نقل از محمّد بن واسع : مردى گفت : اى پيامبر خدا ! دوستتر مىداريد كه از يك سبوى درپوشدارِ نو وضو بگيرى ، يا از آنچه [ بقيّه ] مردم وضو مىگيرند ؟
فرمود : " محبوبترينِ دينها نزد خداوند ، دين حنيف است " .
گفته شد : حنيف چيست ؟
فرمود : " تسامحپذير " .
[ سپس ] فرمود : " اسلامِ فَراخ ( پُر گُنجايش ) " .
3638 . مسند ابن حنبل به نقل از ابن عبّاس : به پيامبر خدا گفته شد : كدام دين نزد خدا محبوبتر است ؟
فرمود : " دين راستينِ داراى تسامح " .
3639 . المعجم الأوسط به نقل از ابن عمر : گفتم : اى پيامبر خدا ! وضو گرفتن از سبوى نوِ درپوشدار را دوستتر مىدارى يا از آفتابهها را ؟
فرمود : " از آفتابهها را . دين خدا ، راستين و تسامحپذير است " .
3640 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : مهار زدن [ بر خود ] ، حلقه در بينى كردن ، رَهبانيت ، ترك زن كردن و گوشهنشينى در اسلام نيست . « 1 »
هامش
( 1 ) . ابن قتيبه در شرح اين حديث مىگويد : زمام ، مهار زدن در بينى است و در غير آن به كار نمىرود . خزام ، حلقهاى مويين است كه در يكى از دو پرده بينى قرار مىدهند . اگر اين حلقه ، مِسى باشد ، به آن " بره " گويند . مراد پيامبر صلى اللّه عليه و آله ، كارى است كه عابدان بنى اسرائيل مىكردند ؛ يعنى ترقوههاى خود را مىسوزاندند و در بينىشان مهار مىزدند . منظور از رَهبانيت ، عمل راهبان است كه روزه پى در پى مىگرفتند و گليم مىپوشيدند و گوشت نمىخوردند و . . . . مراد از " تبتّل " ، ترك ازدواج است . تبتّل ، در اصل به معناى قطع و بريدن است . مراد از " سياحت " نيز ترك شهرها گفتن و سير و سفر در زمين است ؛ كارى كه عابدان بنى اسرائيل مىكردند . مقصود پيامبر صلى اللّه عليه و آله اين است كه خداوند عز و جل اين راه و رسمها را از مسلمانان برداشت و پيامبر صلى اللّه عليه و آله را با آيين تساهل و تسامح و به دور از سختگيرىهاى آنچنانى فرستاد .