كردن به جاى آن ؛ و اين كه براى [ تصدّى ] امور مردم ، از بهترين كسى كه مىشناسد ، كمك بگيرد ؛ و مردم را [ در مرزها و سرزمين دشمن ] معطّل نكند ؛ و آنها را به نابودى نكشانَد ؛ و كار مردم را به فردا نيفكند .
3055 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : هر كس زمام امرى از امور مسلمان را به دست گيردو كسى را جانبدارانه بر آنان امير گردانَد ، لعنت خدا بر او باد ! و خداوند ، توبه و عدالتى را از او نمىپذيرد تا آن كه به دوزخش بَرَد و هر كس قُرُقگاه خدا را به كسى ببخشد ، به قُرُقگاه خداوند ، به ناحق تجاوز كرده است و لعنت خدا بر او باد ! 3056 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : فرمانروا ، سرپرست كسانى است كه سرپرستى ندارند .
3057 . تفسير القمّى : علّت آن كه سه سهم از خمس ، تنها به امامْ اختصاص يافته ، آن است كه خداوند ، او را همانند پيامبر ، ملزم به سرپرستى و تربيت يتيمان ، و تأمين هزينه مسلمانان ، پرداخت بدهى آنان و بُردنشان به حج و جهاد كرده است . اين ، فرموده پيامبر خداست آن گاه كه خداوند ، اين آيه را به او فرو فرستاد : " پيامبر ، نسبت به مؤمنان ، از خودشان سزاوارتر است و همسرانش مادران ايشاناند " . و او پدر آنان است . پس چون خداوند او را پدرِ مؤمنان قرار داد ، همان وظيفه را يافت كه پدر نسبت به فرزند دارد " .
در اين هنگام فرمود : " هر كس از خود ، دارايىاى بر جاى گذارَد ، از آنِ وارثان اوست و هر كس بدهكارى يا عائلهاى برجاى گذارد ، [ پرداخت بدهكارى و سرپرستى عائله ] بر عهده زمامدار است . بنا بر اين ، امام ، همان وظيفهاى را دارد كه پيامبر داشت . از اين رو ، سه سهم خمس ، متعلّق به او شد .
ر . ك : ص 501 ( پرداخت بدهى تنگدست ) .
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى) — صفحة 509
مساهمون: محمد الريشهري
ص٥٠٩