2483 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : مسلمانان ، خونهايشان برابر است و در برابر بيگانه ، متّحدند و همگى به امان دادنِ كمترين فرد خود [ به دشمن ] ، پايبندند و دورترينشان به آنها سود مىرساند .
2484 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : مسلمانان ، برادر يكديگرند ؛ هيچ يك را بر ديگرى برترى نيست ، مگر به تقوا .
2485 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : مسلمانان ، همگى چون يك فردند كه هر گاه يكى از اعضاى پيكر او به درد آيد ، ديگر اعضايش با آن همدردى مىكنند .
2 / 6 ممنوعيّتِ زيان زدن به خود و ديگران در اسلام
2486 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : ضرر « 1 » و زيان رساندن به خود و ديگرى ، ممنوع است .
2487 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : ضرر و زيان زدن به خود و ديگرى ، جايز نيست . كسى كه به ديگرى زيان وارد آورد ، خداوند به او زيان مىرسانَد و كسى كه ديگرى را به مشقّت اندازد ، خداوند او را به مشقّت مىافكند .
2488 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : زيان زدن به خود و ديگرى ، ممنوع است . انسان ، مجاز است چوب خود را بر ديوار همسايهاش بگذارد ، و [ حريم ] راه هموار ، هفت گز است .
2489 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : در اسلام ، ضرر و زيان زدن به ديگران ممنوع است ؛ زيرا اسلام بر خير مسلمان مىافزايد و شرّى به او نمىرساند .
2490 . امام صادق عليه السلام : پيامبر خدا براى شريكان در زمين و خانه ، حكم به شُفعه كرد و فرمود : " ضرر و زيان زدن ، ممنوع است " و فرمود : " چنانچه حدود و مرزها [ در زمين و خانه ] علامتگذارى و مشخّص شوند ، ديگر شُفعه ( حقّ تقدّم در خريد سهم شريك ) منتفى خواهد شد " .
هامش
( 1 ) . ابن منظور ، ضمن نقل اين حديث ، مىگويد : " لاضَرَر " يعنى : انسان نبايد به برادر خود زيان بزند ؛ و " لاضرارَ " ، يعنى : نبايد به يكديگر زيان رسانند . پس ضرار ، دو جانبه است و ضرر ، يك جانبه . به عبارت ديگر ، اگر كسى به ديگرى زيان رساند ، آن ديگرى نبايد به او ضررى وارد آورد ؛ بلكه بايد گذشت كند ( و يا خسارت بگيرد ) . و به قولى : " ضرر " به اين معناست كه به كسى زيانى برسانى كه از آن زيان ، سودى به تو برسد ؛ ولى " ضرار " به اين معناست كه به كسى زيانى بزنى بدون آن كه از آن ، سودى نصيب تو شود ( لسان العرب : مادّه " ضرر " ) . بعضى از محقّقان نيز گفتهاند كه منظور از " ضرر " ، اين است كه در اسلام ، حكم زيانبخش وجود ندارد و مقصود از " ضرار " اين است كه از نظر اسلام ، ضرر زدن به ديگران ممنوع است . م .