عرض و بقا " ، " اندازه نهادن طول و عرض چيزى " و " قرار دادن اندازههاى مهلتها و روزىها و بقا و نابودى " .
اين احاديث ، نشان مىدهند كه در نظام آفرينش ، همه چيز بر اساس اندازهگيرى و تقدير خاصّى از جهات مختلف ، چون طول و عرض و دوام و مهلتها و روزىها استوار است .
قرآن " همان كس كه فرمانروايى آسمانها و زمين ، از آنِ اوست ، و فرزندى اختيار نكرده ، و براى او شريكى در فرمانروايى نبوده است ، و هر چيزى را آفريده و بدان گونه كه درخور آن بوده ، اندازهگيرى كرده است " .
" ماييم كه هر چيزى را به اندازه آفريدهايم " .
" خدا مىداند آنچه را كه هر مادّهاى [ در رَحِم ] بار مىگيرد ، و [ نيز ] آنچه را كه رَحِمها مىكاهند و آنچه را مىافزايند ؛ و هر چيزى نزد او اندازهاى دارد " .
" و از جايى كه حسابش را نمىكند ، به او روزى مىرسانَد ، و هر كس بر خدا اعتماد كند ، او براى وى بس است . خدا فرمانش را به انجامرساننده است . به راستى خدا براى هر چيزى اندازهاى مقرّر كرده است " .
" و هيچ چيز نيست ، مگر آن كه گنجينههاى آن ، نزد ماست ، و ما آن را جز به اندازهاى معيّن ، فرو نمىفرستيم " .
" ماييم كه ميان شما مرگ را مقدّر كردهايم و بر ما سبقت نتوانيد جُست " .
" [ هموست كه ] شكافنده صبح است ، و شب را براى آرامش ، و خورشيد و ماه را وسيله حساب قرار داده . اين ، اندازهگيرىِ آن تواناىِ داناست " .
" و خدا [ است كه ] شما را از خاكى آفريد ، سپس از نطفهاى . آن گاه ، شما را جفتْ جفت گردانيد ، و هيچ مادينهاى بار نمىگيرد و بار نمىنهد ، مگر به علمِ او . و هيچ سالخوردهاى عمر دراز نمىيابد و از عمرش كاسته نمىشود ، مگر آن كه در كتابى [ مندرج ] است . در حقيقت ، اين [ كار ] بر خدا آسان است " .
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى) — صفحة 65
مساهمون: محمد الريشهري
ص٦٥