ه بزرگمنشى
987 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : مؤمن ، سادهدل « 1 » و بزرگمنش است ؛ ولى شخص فاجر ، حيلهگر است و فرومايه .
و زيركى
988 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : مؤمن ، زيرك و باهوش و هشيار است .
989 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : مؤمن ، از يك سوراخ ، دو بار گَزيده نمىشود .
990 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : مؤمن ، از يك سوراخ ، دو بار نيش نمىخورد .
991 . عوالى اللآلى : ابو غرّه جُمَحى در جنگ بدر ، اسير شد . به پيامبر خدا گفت : اى محمّد ! من شخصى عيالوارم . پس بر من منّتى نِه [ و آزادم كن ] .
پيامبر صلى اللّه عليه و آله او را آزاد كرد ، به شرط آن كه دوباره به جنگ نيايد . او به مكّه رفت و گفت : محمّد را بازى دادم و آزادم كرد ! او در روز احد ، به جنگ [ با مسلمانان ] باز آمد . پيامبر خدا دعا كرد كه نگريزد . از اين رو ، به اسارت افتاد . باز گفت : من عيالوارم . بر من منّتى نِه .
پيامبر صلى اللّه عليه و آله فرمود : " تا به مكّه به روى و در انجمن قريش بگويى : " محمّد را بازى دادم " ؟ ! مؤمن ، از يك سوراخ ، دو بار گَزيده نمىشود " . و با دست خود ، او را كُشت .
ر . ك : دانشنامه عقايد اسلامى : معرفتشناسى / بخش سوم / فصل سوم : نشانههاى نادانى / نادانترينِ مردم .
هامش
( 1 ) به گفته ابن اثير ، اين كه " مؤمن ، سادهدل است " ، يعنى : اهل ردّ و انكار نيست و به جهت روح تسليم و رامش ، فريب مىخورد . مراد ، ستوده بودن مؤمن است كه طبيعتش سادگى است و قلّت فطانت در برابر شر و پىِ آن نبودن و اين ، نه از سرِ نادانى ، كه از سربزرگوارى و خوشخويى است .