فلان فهو بنيّته فأجرهما سواء و عبد رزقه اللّه مالا و لم يرزقه علما يخبط فى ماله به غير علم : لا يتّقى فيه ربّه و لا يصل فيه رحمه و لا يعلم للّه فيه حقّا فهذا بأخبث المنازل و عبد لم يرزقه اللّه مالا و لا علما فهو يقول : لو أنّ لى مالا لعملت فيه به عمل فلان فهو بنيّته فوزرهما سواء .
دربارهء سه چيز قسم مىخورم : مال هيچ بندهاى با صدقه دادن كاهش نيابد . و كسى كه بر او ستمى شده است ، اگر بر آن صبر كند ، خداوند بر عزت او بيفزايد .
و كسى كه دست نياز دراز كند ، خداوند در فقر را به روى او باز مىكند . و مطلبى را به شما مىگويم ، پس آن را به ياد بسپاريد : مردم دنيا چهار گونهاند : بندهاى كه خداوند مال و دانش به او داده است و او در مال دارى تقواى الهى را رعايت مىكند و با مال خود ، به خويشانش رسيدگى مىكند و مىداند كه براى خداوند ، در مال او حقى هست . اين بالاترين جايگاهها است .
ديگرى بندهاى است كه خدا به او دانش داده است بدون مال ، و او نيتى صادق دارد و مىگويد : اگر مالى داشتم ، مانند فلانى رفتار مىكردم . او پيرو نيتش است و پاداش اين دو ، برابر است .
ديگرى بندهاى است كه خداوند به او مال داده است بدون دانش . او مال خود را بدون دانش مصرف مىكند ، تقواى الهى را رعايت نمىكند و دست خويشانش را نمىگيرد و در مال خود ، حقى براى خدا قائل نيست . اين پستترين جايگاه است . و بندهاى ديگر ، خداوند نه مال به او داده است و نه دانشى . او مىگويد : اگر مالى داشتم ، مانند فلانى رفتار مىكردم . او به دنبال نيت خود است . گناه اين دو ، مساوى است .
نهج — صفحة 474
مساهمون: ابو القاسم پاينده
ص٤٧٤