« . . و كان ابو جعفر المنصور به مكان من العلم و الدّين قبل الخلافة ، و بعدها و هو القائل لمالك حين اشار عليه به تأليف « الموطَّإ » :
« يا ابا عبد الله انّه لم يبق على وجه الأرض اعلم منّي و منك ( ! ! ) و انّي قد شغلتني الخلافة ، فضع أنت للنّاس كتابا ينتفعون به ، تجنّب فيه رخص ابن عباس و شدائد ابن عمر و وطَّئه للنّاس توطئة .
« قال مالك :
« فو الله لقد علَّمنى التّصنيف يومئذ » ابن جوزى در كتاب « شذور العقود » ( بنقل ابن خلَّكان ) در حوادث سال يك صد و چهل و هفت ( 147 ) گفته است : و در اين سال براى فتوايى كه مالك داده و با غرض سلطان موافق نبوده هفتاد تازيانه بر وى زده شده است .
ابن خلكان هم از آن چه ابو اسحاق و ابو نعيم و ابن نديم آوردهاند قسمتى آورده است ليكن در بعضى موارد با آن چه از كتب ايشان آورديم اختلاف دارد چنان كه به جاى عبارت « و يكثر حلق شاربه و لا يغيّر شيبه » كه از فهرست ابن نديم آورديم عبارت ابن خلَّكان چنين است « و يكره حلق الشّارب و يعيبه و يراه من المثلة و لا يغيّر شيبه » و اين عبارت به كلى مخالف است با آن چه ابن نديم از وى نقل كرده است .
ابن خلَّكان در بارهء سال تولَّد و وفات و مدت عمر مالك اقوالى مختلف آورده بدين مضمون :
« ولادت مالك به سال نود و پنج هجرى ( 95 ) واقع شده و مدّت سه سال در شكم مادر بوده ! و در ماه ربيع الاول يك صد و هفتاد و نه ( 179 ) وفات يافته است . پس هشتاد و چهار سال ( 84 ) زندگانى كرده است .
« واقدى گفته است مالك نود سال زندگانى كرده و ابن فرات در كتاب تاريخ خود كه به ترتيب سالها آن را مرتّب داشته وفات مالك را ده روز از ماه ربيع الاول گذشتهء از سال يك صد و هفتاد و نه ( 179 ) دانسته و به قولى در سال يك صد و هفتاد و هشت ( 178 ) وفات يافته است . تولد وى هم به قولى در سال نود هجرى بوده و سمعانى در كتاب الانساب
ادوار فقه ( فارسي ) — صفحة 737
مساهمون: محمود الشهابي الخراساني
ص٧٣٧