- 5 - تنوخى
ابو محمّد سعيد بن عبد العزيز تنوخى .
تنوخى به سال يك صد و شصت و شش وفات يافته است .
ابو اسحاق در بارهء تنوخى اين جمله را گفته است :
« فقيه اهل الشّام ، مع الاوزاعى و بعده » . ابو اسحاق بيش از اين نسبت به تنوخى چيزى نگفته در كتب ديگران هم در بارهء اين تنوخى « 1 » ترجمهء مستقلَّى ديده نشده است .
صاحب « لسان الميزان » ، ابن حجر عسقلانى ، در اين كتاب كسى را بعنوان سعيد بن عبد العزيز بن بكره آورده ليكن از كنيه ( ابو محمد ) و از نسبت ( تنوخى ) براى آن كس يادى نكرده عين عبارت آن كتاب چنين است :
« سعيد بن عبد العزيز بن بكرة ، تفرّد به عثمان بن عطاء ، احد الضّعفاء ، بهذا الباطل ، قاله عبد الرحمن المحاذلى حدّثنا عثمان عن سعيد بن عبد العزيز عن ابيه عن جدّه ، رفعه : انّ رجب شهر عظيم تضاعف فيه الحسنات ، و من صام منه يوما فكانّما صام سنة . . الحديث . و لا ذكر لسعيد و لا لأبيه فى شيء من كتب الرّواة و لا تعريف لحال احد منهم الَّا فى هذا الحديث الَّذى ذكره البخارى فى كتاب الضّعفاء »
هامش
« 1 » محدث قمى در « هدية الاحباب » زير عنوان « التنوخى » چند كس را نام برده ليكن از تنوخى بالا يادى نكرده است . و كسانى را كه او نام برده همه متأخر از شخص بالا هستند از جمله است « قاضى ابو القاسم على بن محمد بن داود انطاكى بغدادى عالم به اصول معتزله و فقه بر مذهب ابو حنيفه ، قاضى بصره و اهواز وفات كرد در سنه 342 ( شمب ) و گاهى اطلاق مىشود تنوخى ، بر ابى على محسن بن على بن محمد بن ابى نعيم ، قاضى امامى صاحب كتاب « الفرج بعد الشدة » وفاتش سنه 384 ( شفد ) »