تلاش يا به عبارت دقيقتر تلاش غير محققانهء آقاى جعفر شمس الدين صرفا به اخراج مرجع آن دسته احاديثى كه صرفا در صحاح ششگانه و مسند حنبل موجودند محدود شده است . از ذكر نام كامل و يا صحيح اشخاص و شرح حال مختصرى از آنها و . . . در اين چاپ خبرى نيست . ايشان حتى از درج مقدمهاى مبسوط و روشنگر و نيز تهيهء فهارس از جمله فهرست آيات و احاديث و اعلام و . . . كه در كارهاى مشابه متعارف و معمول است ، دريغ كردهاند . اى كاش آقاى جعفر شمس الدين در استخراج احاديث موجود در صحاح ششگانه و مسند حنبل نيز حد اقل به لوازم يك تتبع علمى ملتزم مىماند و به منابع اصلى مراجعهء دقيقى مىكرد تا خواننده حد اقل مىتوانست به نشانىهايى كه ايشان در پانوشتها از احاديث به دست داده است اعتماد كند ، اما متأسفانه در بسيارى از موارد ارجاعها غلط است . دقتى مختصر در ارجاعهاى مذكور نشان مىدهد آقاى جعفر شمس الدين ظاهرا در اكثر موارد به جاى مراجعه به صحاح ششگانه ، با انتخاب واژهاى از حديث به كتابهايى نظير معجم الفاظ احاديث نبوى مراجعه و مرجع احاديث را از آن استخراج كرده است . روشن است در چنين روشى به دليل اشتراك واژهها در چند حديث تا چه حد اشتباه رخ خواهد داد . البته به نظر مىرسد ايشان سعى كردهاند حد اقل اين نقص را در جلد دوم جبران كنند و دربارهء برخى از مطالب اين جلد توضيحاتى نيز ذكر كردهاند . اما همچنان در نشانىها اشتباهات و سهلانگارىهايى مشاهده مىشود و توضيحات نيز بعضا غير ضرورى و گاه ناقص هستند .
نكاتى دربارهء كتاب حاضر
ترجمه و تحقيق كتاب مناهل از سال 1371 به عنوان كار موظف در پژوهشكدهء حكمت و اديان كه آن زمان يكى از پژوهشكدههاى پژوهشگاه علوم انسانى و مطالعات فرهنگى بود ، آغاز شد و پس از حدود دو سال و نيم در سال 1374 به پايان رسيد . مشغلههاى گوناگون و نيز اقامت يكساله در كشور سوريه مانع از پيگيرى كار و انتشار آن شد . پس از بازگشت معلوم شد متن ترجمهء جلد اول مفقود شده است و نسخهء موجود به علت كيفيت ضعيف مخصوصا در قسمت پايين صفحات كه به منابع و ارجاعات اختصاص داشت ، قابل خواندن و حروفچينى نيست . اين بدان معنا بود كه بايد با مراجعه به كتابخانهها و منابع ، كار پرزحمت استخراج و بازنويسى اطلاعات و منابع مربوط به اين