شيوه مفيد در طرح مسائل فقهى
شيخ مفيد در طرح مباحث فقهى در كتاب گرانقدر « مقنعه » داراى اسلوب و شيوه خاصى است كه به شرح زير ارائه مىگردد :
1 - بيان برخى از احكام در قالب عبارات خود با اين كه قبلا در قالب عين الفاظ روايات بيان مىشد .
2 - بيان احكام مسائل فقهى به شيوه قطعى نه به شيوه احتياط ، مگر در برخى موارد .
3 - عدم نقل اقوال ، در مسائل فقهى .
4 - نقل برخى از روايات متعارضه و بيان چگونگى رفع تعارض آنها . يعنى اگر روايتى را مخالف با قرآن مىديد آن را مردود مىدانست ( 1 ) و اگر با روايت ديگر معارض مىديد روايت داراى مرجح را بر ديگرى متعين نمىدانست ، بلكه مستحب مىدانست . ( 2 ) 5 - بيان مسائل به گونه فشرده ولى گويا و به طور منظم و مبوب .
شيوه استنباطى شيخ مفيد
شيخ مفيد در مقام استنباط ، داراى شيوه خاصى بود كه او را از شيوههاى دو استادش ، عمانى و اسكافى و نيز دو شاگردش ، سيد مرتضى و شيخ طوسى ، ممتاز مىنمود ، زيرا او در مقام استنباط بيشتر از ظاهر عناصر خاصه ( روايات ) استنباط مىكرد ، ولى اساتيدش عمانى و اسكافى بيشتر بر تفريع و تطبيق از راه اجتهاد تكيه و اعتماد داشتند .
و اما سيد مرتضى و شيخ طوسى در مقام استنباط داراى شيوه ديگرى بودند ، زيرا آنان نه مانند ابن جنيد و عمانى عمل مىكردند و نه مانند استادشان شيخ مفيد ، بلكه در حد وسط قرار داشتهاند ، زيرا آنها در مقام استنباط ، هم بر ظاهر نصوص و هم بر تفريع و تطبيق تكيه مىنمودند .
مرجعيت شيخ مفيد
بدون ترديد مفيد به عنوان يكى از مراجع بزرگ تقليد شيعيان جهان در آن عصر مطرح
هامش
( 1 ) مقنعه ، شيخ مفيد .
( 2 ) همان مأخذ ، ص 350 .