آرميد .
آرانى ، از دانشمندان مبرّز وسختكوش قرن سيزدهم است . أو تحصيلاتش را نزد استادان عصر خود تكميل نمود وبخش عمدهء تحصيلاتش در نزد علّامهء دوران ، حكيم وفقيه وعارف مشهور ، ملّا احمد نراقى بوده واز أو اجازه روايت دريافت نموده است ونراقى ، مراجعات فقهى خود را به آرانى ارجاع مىداده است .
ملّا على آرانى ، نويسندهاى پُر تلاش بوده وآثار وى حدود سى رساله در موضوعات : صرف ونحو ، فقه وأصول ، دعا ، تاريخ ، شعر وساير موضوعات متفرّقه را شامل مىشود .
تأليفات وى به ترتيب تاريخ تأليف ، به شرح زير است :
1 . الجواهر السنية في شرح العوامل المحسنية كه مؤلف آن را در سال 1209 ق ، تأليف نموده ونسخهاى از آن در كتابخانهء آية اللَّه مرعشى ، به شمارهء 5865 موجود است .
2 . معين المبتدى در نحو ، تأليف سال 1213 ق .
3 . ينابيع الأصول كه شرحي است بر كتاب عين الأصول ملّا احمد نراقى « 1 » ودر نجف اشرف تأليف شده است .
4 . العجالة الحائرية ، دربارهء تحقيق در فرق ميان لفظ مشترك ومرتَجَل ومجاز وحقيقت . اين كتاب در الذريعة ( ج 15 ، ص 221 ) معرّفى شده است .
5 . قالعة الشبهة ، تأليف شده در نجف اشرف ، دربارهء نجاست
هامش
( 1 ) . الذريعة ، ج 15 ، ص 67 .