دقّت در موارد اختلاف ، نشان مىدهد كه در موارد زيادى ، روايت از خود مصدر نقل نشده ؛ بلكه به واسطهء كتاب ، مصدر ديگرى آورده شدهاست . چرا كه آنچه در نسخه بوده ، بيشتر با مصدر واسطه تطبيق داشتهاست . به علاوة ، در مواردى ديده مىشود كه به همان ترتيب وبا همان كلماتي كه روايات در مصدرِ واسطه چيده شده ، در نسخهء ما نيز به همان ترتيب ويا قريب به آن ، ذكر شدهاست . لذا ما نيز موارد اختلاف را فقط نسبت با خود مصدر واسطه آوردهايم واگر پس از يافتن مصدر اصلى روايت را در آن يافتهايم ، اختلافها را با هر دو مصدر ذكر كردهايم وبه هر طريق منظور مصدر ( در پاورقى ) ، همان كتاب يا كتابهايى است كه در انتهاى روايت به عنوان مصدر ذكر مىشود واگر در كروشهها مواردى از مصدر اضافه مىشود ، منظورْ تمام مصادرى است كه در پايان روايت معرّفى مىگردد .
البتة بنا بر آنچه يافت شده ، مصادر واسطه در تمام موارد ، تنها دو كتاب « كشف الغمّه » و « مناقب آل أبي طالب » است كه معمولًا هرجا در كنار نام مصدر اصلى ، نام يكى از اين دو كتاب آورده شده ، روايت از همين دو كتاب نقل شدهاست .
شايان ذكر است كه بسيارى از روايات ، غير از مصدر ويا مصادر ذكر شده ، مصادر ديگرى هم دارد ؛ امّا به جهت آنكه ما درصدد ذكر موارد اختلاف با خود مصدري بودهايم كه به حسب ظاهر ، روايت از آن آورده شدهاست ، در بيشتر موارد ، تنها به ذكر همان مصدر اكتفا نمودهايم .
كثرت اختلاف نسخه با مصدر ، باعث شد روشى اتخاذ كنيم كه
ميراث حديث شيعه — صفحة 258
مساهمون: مهدى مهريزى
ص٢٥٨