كساني كه در عهد پيامبر صلى الله عليه وآله نبودند ، نقل كرده ، به استناد همان أقوال وافعال ، آرا وفتاواى خود را تنظيم مىكردند وديگران را نيز به پيروى امر كرده ، اعتقاد داشتند كه شريعت الهى كه پيامبر صلى الله عليه وآله به تبليغ آن مأمور شده ، همان گفتار وكردار اوست .
اين سنّتْ با اهتمام بسيارى از نسلي به نسل ديگر منتقل شد وبراي حفظ وصيانت آن از دست حديث سازان ومنافقان ، بعد از وفات رسول أكرم ، قواعدى براي اين علم در نظر گرفته شد تا بتوان كلام صادق را از كاذب ويا حقّ را از باطل ، تشخيص داد .
شيعهء اماميه بر اين اعتقاد است كه أقوال وافعال ائمهء اثنا عشر عليهم السلام همان گفته وكردهء نبي أكرم صلى الله عليه وآله است ؛ چرا كه خود پيامبر امّتش را به تبعيّت از قرآن وعترت خويش فراخوانده ، چنانكه در بسيارى از احاديثى كه در مصادر كتب روايى عامه وخاصه روايت شده ، آمده است : « لا يَفْتَرِقان حتّى يَرِدا عَلَيَّ الحَوض » « 1 » .
همچنين در حديث است كه : « أهل البيت أدرى بما في البَيْت » « 2 » .
أئمة عليهم السلام تمامى علوم خود را از أمير المؤمنين علي بن ابىطالب عليه السلام كسب كردهاند وايشان از ابتداى تولد خود تا وفات پيامبر أكرم ، در همه حال با وى بوده ودر هيچ شرايطى از ايشان جدا نشده است وپيامبر صلى الله عليه وآله نيز تمام علوم خود را به علي عليه السلام داده وتصريح كرده كه وى ، باب شهر علم است ، و « 3 » اين مطلب ، مبيّن آن است كه راه شناخت حقّ از باطل ، منحصر در همين راه است وبس .
أصحاب أئمة عليهم السلام براي جلوگيرى از فراموش شدن روايات واز بين رفتن آنها ، كوشش بسيارى در نقل وجمع آورى آنها نمودهاند
هامش
( 1 ) . الاحتجاج ، ج 1 ، ص 216 ؛ معاني الأخبار ، ص 114 ؛ مجمع الزوائد ومنبع الفوائد ، ج 9 ، ص 134 .
( 2 ) . بحار الأنوار ، ج 74 ، ص 274 .
( 3 ) . « أنا مدينة العلم وعلي بابها » وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 20 ؛ كنز العمال ، ج 13 ، ص 148 .