( 2571 ) انشاى تميز
( ادبيات فارسى ، منشأت - / فارسى )
از : منشى كالى راى تميز بن ديبى پرشاد متخلص به عزيز ساكن فتحگده ضلع فرح آباد
رسالهء كوتاهى است در صنايع ادبى . مؤلف كه از شاگردان اخوى منشى بدرى پرشاد رئيس بلگرام ملازم سابق شاه اوده و ملازم اعتصام الدوله ميرزا كلب حسين خان بهادر مبارز جنگ متخلص به نادر ، بوده اين رساله را در دو مقام تنظيم نموده است . او مقام اول را به صنعت قطع الحروف اختصاص داده و در آن بيست و هشت شعبه به ترتيب حروف تهجى آورده و در هر شعبه يك حرف را ترك نموده است . مؤلف روز جمعه در 5 اپريل 1870 م ، كتابش را به پايان رسانده است . عنوان مقامها و شعبه ها چنين است :
مقام اول : در صنعت قطع الحروف ، در 28 شعبه ، با اين عنوانها :
شعبه 1 : در صنعت ترك الف به تلازم طيور ؛
شعبه 2 : در صنعت ترك باى موحده به تلازم بر شكال ؛
شعبه 3 : در صنعت ترك تاى فوقانى به تلازم بهار ؛
شعبه 4 : در صنعت ترك ثاى مثلثه به تلازم گنجفه ؛
شعبه 5 : در صنعت ترك جيم تازى به تلازم دريا ؛
شعبه 6 : در صنعت ترك حاء حطى به تلازم جواهر ؛
شعبه 7 : در صنعت ترك خاء معجمه به تلازم موسيقى ؛
شعبه 8 : در صنعت ترك دال مهمله به تلازم اقسام گلها ؛
شعبه 9 : در صنعت ترك ذال معجمه به تلازم شمع ؛
شعبه 10 : در صنعت ترك راء مهمله به تلازم ميوه ؛
شعبه 11 : در صنعت ترك زاء معجمه به تلازم كشتكارى ؛
شعبه 12 : در صنعت ترك سين مهمله به تلازم بلاد ؛
شعبه 13 : در صنعت ترك شين معجمه به تلازم جامه ؛
شعبه 14 : در صنعت ترك صاد مهمله به تلازم به رسيد نيشكر ؛
شعبه 15 : در صنعت ترك ضاد معجمه به تلازم دو گانه يعنى يك فقره به رعايت ميخانه و فقرهء ديگر به تناسب باغ ؛
شعبه 16 : در صنعت ترك طاء مهمله به تلازم كتب ؛