( 2031 ) مساوى الاعداد ( موادّ التواريخ )
( ادبيات فارسى ، ماده تاريخ - / فارسى )
از : ميرمحمد حسين حيدر آبادى
كتاب مهمى براى استفاده در ساختن مادّه تاريخ ها است . مؤلف در اين كتاب جداولى رسم نموده و به ترتيب عددها را از يك تا 1100 در بالاى جدول در ستون افقى نوشته و در زير هر عدد در خانه هاى عمودى ( كه تعداد آنها پانزده خانه مى باشد ) كلماتى را كه عدد ابجدى آنها با عدد مندرج در فوق ، مساوى مىباشد ، ذكر نموده است .
چند نفر در تأليف اين كتاب نقش داشتهاند بدين ترتيب :
ابتدا مير محمد حسين حيدر آبادى تأليف اين كتاب را آغاز نموده ولى قبل از اتمام آن در گذشته است . بعد از آن شاگرد وى مرزا عليخان لطف به تكميل آن پرداخته ولى او نيز قبل از اتمام كتاب از دنيا رفته است . پس از آن نوشتههاى آن دو نفر به دست غلام ضامن كرم شاگرد رشيد مرزا وارث رسيد و او تا زنده بود آنها را به كسى نداد . پس از وى محمد عبدالواحد عثمانى به امر جمال الدين خان بهادر مدار المهام رياست بهوپال در سال 1285 ق در حيدر آباد ، اقدام به تنظيم و انتشار آن نمود ، كه اثر حاضر مىباشد .
آغاز : بسمله . الحمد لله رب العالمين جمله جهان حادث و ذاتش قديم . . . 14 ( مساوى با ) وجه ، واهب ، وهاب ، يد ، احباب ، جواد ، داده ، جادو ، جاى ، هجو ، حاجب ، ، واجد ، دود ، بدبو ، حجاب .
نوع خط : نستعليق .
كاتب : ذكر نشده . تاريخ كتابت : ذكر نشده .
به اهتمام : محمد عبدالواحد .
توضيحات : تمامى صفحات جدول هاى دار ؛ در آخر كتاب دستنويس ترجمهء بخش اول كتاب « حدايق البلاغة » شمس الدين فقير به اردو ، در 22 صفحه ضميمه شده است .
محل چاپ : هند ؛ حيدر آباد دكن .
مطبعه : فيض عام .
تاريخ : 1285 ق .
تعداد صفحات : 114 ؛ اندازه : 15 * 20 ؛ تعداد سطور : 16 .