( 1503 ) .
سلطان نامه
( تاريخ عثمانى و تاريخ دولت روس - فارسى )
از : ميرزا عباس خان شيروانى
كتاب متوسطى است در تاريخ جنگ هاى روسيه و عثمانى و اروپا در سال 1294 ق . مؤلف اين كتاب را به درخواست ميرزا محمد ملك الكتاب شيرازى تاليف و در يك مقدمه و سه دفتر قرار داده ، با اين عنوانها :
مقدمه : در ذكر بناى شهر روم و سلطنت قياصره و شاهنشاهان مغربى و مشرقى از سنه 753 قبل از ميلاد حضرت مسيح ؛
دفتر اول : از اشراق نير اقبال ابو الملوك خلد آشيان عثمان خان غازى تا افول سلطنت سلطان عبد المجيد خان ؛
دفتر دوم : در ذكر سلطنت سلطان عبد العزيز خان تا واقعه خلع و رحلتشان و جلوس سلطان عبد الحميد خان مع ظهور حادثه و محاربه رومى و روسى ؛
دفتر سوم : در بيان اسبابى كه باعث جنگ و جدال و سبب اختلال و تشتت احوال رعيت و استقلال بعضى از ممالك دولت و معاهداتى كه بين دول متحابّه مشروط و مربوط گشته .
اين كتاب در صفحهء عنوان چاپ حاضر چنين معرفى شده :
« كتاب مستطاب سلطان نامه مشتمل بر جنگ مشرق زمين محاربهء فيما بين دولت عليّهء روم و دولت قوى شوكت روس در سنهء 1294 تأليف موّرخ دانا ميرزا عباس شيروانى ، مبنى بر ذكر شاهنشاهان قياصرهء روم و حقيقت گزارش احوالات سلاطين آل عثمان از ابتداء خروج عثمان خان غازى تا اكنون و بيان اسبابى كه باعث جنگ و جدال و سبب اختلال و تشتّت احوال رعيّت و استقلال بعضى از ممالك و كيفيت صلح و معاهداتى كه در مجلس كنگره برلن فيما بين دولتين مربوط گشته و نگارنده در كليات امورات واقعه و حوادث ملكيه حاضر و ناظر بوده به سعى و اهتمام اقل احباب ميرزا محمد ملك الكتاب به رشتهء ترقيم منضود و به زيور طبع مشهود گرديد فى شهر رجب المرجب 1307 ق » .
آغاز : بسمله . الحمد لله الازلى القديم الذى بيده الملك . . . اما بعد چنين گويد اقل النّاس ميرزا عباس خان بن احمد بن محمد اليمنى الشيروانى المتخلص به رفعت كه غرض از تسويد اين اوراق صداقت نطاق آن كه .