صدارت محرره سطور ؛ 2 . در ذكر كتخدايى محررهء سطور ؛ 3 . در ذكر زمانهء غدر و صدارت خلد نشين ؛ 4 . در بيان سفر جبلپور و عنايت شدن پرگنهء بيرسيه از سركار انگليسه ؛ 5 . در بيان سفر إله آباد و حصول تمغا و سير بلاد ؛ 6 . در ذكر سفر إله آباد ؛ 7 . در بيان سفر مكه ؛ 8 . در ذكر سفر ثانى اكبر آباد و سير بعض بلاد و رحلت خلد نشين ) .
- دفتر سوم
( 140 ص ) : شامل هشت فصل ( 1 . ذكر صدر نشينى و احوال از دم ولادت تا وقت صدارت « ولات 1254 ق در قلعه اسلام نگر ، صدارت غره شعبان 1285 ق » ؛ 2 . ذكر ورود فرمان ملكهء معظمه و عنايت نامهء دستور معظم و حال سفر كلكته و دورهء نظامات مغربى و بعض عنايت نامه ؛ 3 . بيان حال دورهء نظامت شرق بهوپال ؛ 4 . در پنج تذكره ؛ 5 . تحقيق قوم ميرزاى خيل و مداخل و مخارج رياست ؛ 6 . در شرح پرگنجات و قصبات و قلاع نامى ؛ 7 . در بيان وجه تسميه بهوپال و آبادانى كهنه و نو و ذكر باغات و عمارات و غيره ؛ 8 . در ذكر كارپردازان خير خواه و ملازمان فضيلت پناه ) .
- خاتمه دفتر سوم
: تقاريظ ( ص 131 - / 115 ) ، از اين افراد :
رفعت ، سيد محمد حسن خان ، محمد اسحق انصارى ، منشى احمد على بوهره منشى ميان فيض محمد خان صاحب ؛ منشى حكيم الدين ، سيد امجد على ، منشى كنج منوهر لعل ، گوبند پرشاد فضا .
مؤلف اين اثر را در غرهء محرم 1288 ق آغاز و در غرهء محرم 1289 ق ، به پايان رسانده است .
اين اثر در شناخت ساختار حكومتى بهوپال و رجال سياسى دوره حاكميت مؤلف بر آن سر زمين ، ارزش فراوان دارد .
آغاز : بسمله . نوش افزا كلامى كه متكلم را زندهء جاويد دارد و هوش آرا سخنى كه سها را ناهيد گرداند .
نوع خط : نستعليق .
كاتب : ذكر نشده .
تاريخ كتابت : ذكر نشده .
به اهتمام : به حاجى عبدالرحمن بن حاجى محمد روشن خان ؛ به فرمان سيد محمد صديق حسن خان بهادر .
توضيحات : صفحه هاى اول داراى سرلوحه و كتيبه با نگاره هاى گل و بوته ؛ تمامى