( 598 ) ديوان طرزى صاحب افغان
( ادبيات فارسى ، ديوانها - فارسى )
از : سردار غلام محمد خان متخلّص به طرزى صاحب افغان ( زنده در 1311 ق )
كليات اشعار شاعر است كه اهل افغانستان بوده و طرزى تخلص مىكند . او در اشعارش مدايحى و ترجيع بندهايى در مدح على عليه السلام دارد . ديوان وى شامل اين بخش هاست :
- دو ديباچه ( ص 24 - 3 ) ؛ « 1 »
- غزليات به ترتيب حروف قوافى ( ص 550 - 18 ) ؛
- قطعه تاريخ تولد عبد الهادى جان پسر محمد انور خان ( ص 550 ) ؛
- رباعيات به ترتيب حروف معجم ( ص 573 - 551 ) ؛
- مستزاد و مخمسات و تركيب بند ، ساقى نامه ، سراپاى معشوق در جواب سراپاى مهرى ، سراپاى ديگر كه در كراچى گفته ، تك بيتى ها ، رقعات و مثنوى ( ص 708 - 573 ) .
- ديباچهء اول در شرح زندگانى و معرفى آثار طرزى تأليف محمود طرزى ( ص 3 - 16 ) ،
از عبارت « طوّل عمره » كه نويسندهء ديباچه دربارهء شاعر نوشته ، پيداست كه از معاصرين و نزديكان او بوده است . از آغاز افتادگى دارد ( شروع ص 3 ) :
آغاز ديباچه نخست : عظيم الشأن نيز آفرين خوان هنر و معرفتش گرديده اند . سخاوت و كرمش در تربيت اهل كمال به درجه اى است .
ديباچه دوم : در تقديم ديوان به سلطان عبد الحميد خان غازى و بيان برخى از بدايع افكار شعر طرزى ( ص 22 - 17 )
آغاز : بسمله . هزاران حمد و ثناى نامحدود به صد عجز خجلت آلود نثار بارگاه صمدى كه دهان .
آغاز : بسمله . در حمدِ ا للَّهتبارك و تعالى عزّ اسمه :
اى لال ز اوصاف تو پيوسته زبان ها * در خامه چو شق مانده ز حمد تو بيان ها
آثار تو ظاهر به همه كون و مكان ليك * از تو نتوان يافت نشانى بمكانها
نوع خط : نستعليق .
هامش
( 1 ) . صفحه شمار كتاب از 3 شروع و تا 24 ادامه يافته و بعد از آن صفحه شمارى ديگر با شماره 18 شروع و در 708 پايان يافته است .