خطى - / كتابها فاقد صفحه شمار بوده و اغلب به درج ركابه اكتفا مىشد ، و برخى از كتابها ، حتى فاقد ركابه نيز هستند . با رواج درج شماره صفحه ، در كتابها صفحه شمار رايج گرديد .
استفاده از صفحه شمار سبكهاى متعددى داشته كه در چاپهاى جديد نيز همان سبكها ادامه دارد . اين سبكها چنين است كه عدهاى معتقدند كه در يك كتاب بايد يك صفحه شمار باشد به همين دليل صفحات كتاب از آغاز از شمارهء يك شروع و در آخرين صفحه پايان مىيابد .
در مقابل عدهاى معتقدند كه اين روش براى خواننده ، حجم اصلى كتاب را نشان نمىدهد ، زيرا وقتى گفته مىشود كتاب 700 ص ، از اين هفتصد صفحه ، تعدادى متعلق به شناسنامه ، فهرست مطالب ، نمايههاى آخر كتاب مىباشد ، كه جزء متن كتاب نيستند ، به همين دليل اين عده معتقدند بايد در يك كتاب از چند صفحه شمار مستقل استفاده شود ، آنها براى مقدمه و فهرست مطالب و شناسنامه از يك صفحه شمار ، و براى متن كتاب از صفحه شمارى ديگر ، و براى نمايههاى كتاب از صفحه شمار سوم استفاده مىكنند .
اين روش در كتابهاى قديم نيز رايج بوده ، و چند نوع صفحه شمار در اين كتابها به كار رفته ، كه عبارتند از :
الف ) صفحه شمار فهرست مطالب ؛
ب ) صفحه شمار متن كتاب ؛
ج ) صفحه شمار غلط نامهء كتاب .
د ) اگر كتابى داراى چند جلد بوده و در يك مجلد ، يك و دو جلد ان چاپ شده ، براى هر جلد صفحه شمار مستقل استفاده مىكردند .
ه ) در مجموعه ها كه داراى چند كتاب يا رساله مى باشند ، براى هر كتاب يا رساله يك صفحه شمار اختصاص داده مى شد كه در برخى از مجموعه بيش از ده صفحه شمار جداگانه به چشم مى خورد .
بنابراين در گزارش صفحه هاى كتاب از علامت + / استفاده شده كه نشانگر وجود صفحه شمارهاى متعدد در كتاب است . مانند : 34 + / 600 + / 12 يعنى اين كتاب داراى سه صفحه شمار است ، صفحه شمار اول از يك تا سى و چهار ، صفحه شمار دوم ، از يك تا ششصد ، صفحه شمار سوم ، از يك تا دوازده .
در مجموعهها ، تعداد صفحات هر رساله در مقابل عنوان آن ذكر گرديده ، و تعداد كل صفحات مجموعه در آخر نسخهشناسى ذكر گرديده است .
ميراث مشترك ايران و هند ( فارسى ) — صفحة مقدمه 28
مساهمون: على صدرائى خوئى
صمقدمه ٢٨