نخستين مفسران پارسى نويس ، تأليف موسى درودى .
ترجمان وحى ، نشريهء تخصصى مركز ترجمهء قرآن مجيد به زبانهاى خارجى .
فهرستگان نسخههاى خطى ترجمههاى قرآن كريم
اين طرح در سال 1376 ق در مركز ترجمهء قرآن مجيد به زبانهاى خارجى ، با هدف شناسايى نسخههاى خطى موجود از ترجمههاى فارسى قرآن كريم در كتابخانههاى جهان ، آغاز گرديد .
در اجراى اين طرح كليهء فهارس نسخ خطى منتشر شده در ايران و ديگر كشورها مورد بررسى قرار گرفت و اطلاعات مربوط به نسخ خطى ترجمههاى قرآن كريم استخراج شد .
مآخذ و كتابخانهها
اين طرح در محدودهء فهارس نسخ خطى منتشر شده ( به صورت مستقل يا در ضمن نشريات ) ، به اجرا در آمد و حدود 350 فهرست متعلق به بيش از پانصد كتابخانه مورد بررسى قرار گرفت كه تعدادى از فهارس در موضوع مورد بحث اطلاعاتى را در بر نداشتند .
تعداد فيشها
از فهارس مذكور ، اطلاعات مربوط به نسخ خطى ترجمههاى قرآن كريم استخراج گرديد . در مرحلهء اول تعداد فيشها به حدود 2000 فيش بالغ شد كه پس از حذف فيشهاى مكرر و نسخههاى متعدد يكترجمه ، عنوانهاى باقى مانده به 895 عنوان رسيد .
تنظيم و ترتيب اطلاعات
فيشها پس از استخراج در چند مرحله تكميل و تنظيم گرديد ، بدين صورت :
1 . حذف فيشهاى مكرر ،
2 . تكميل اطلاعات كتابشناختى ترجمهها ،
3 . تكميل اطلاعات مترجمان شناخته شده ،
4 . تنظيم عنوانهاى ترجمه به ترتيب تاريخى ، بدين ترتيب :
مبناى اصلى ترتيب ، تاريخ ترجمه قرار گرفته ، ولى در صورت مشخص نبودن تاريخ ترجمه ، تاريخ تحرير ترجمه ، و پس از آن تاريخ تحرير مصحف ، و پس از آن تاريخ وقف يا تملكها ، مبناى ترتيب قرار گرفته است .
شايان ذكر است كه :
الف : مترجمانِ بيشتر ترجمهها ناشناختهاند و شناسايى اغلب آنها ممكن نيست .
ب : اطلاعات مندرج در فهارس نسخ خطى با هم تفاوت شكلى و محتوايى زيادى دارند كه چند فهرست داراى اطلاعات تفصيلى و كاملى در اين زمينه بودند ، مانند : فهرست نسخ خطى قرآنهاى مترجم كتابخانهء مركزى آستان قدس رضوى ، تأليف محمد آصف فكرت ، و فهرست نسخ خطى قرآن مجيد كتابخانهء گنج بخش ، تأليف محمد نذير رانجها ، و فهرست نسخههاى گنج بخش ، تأليف
فهرستگان نسخه هاى خطى ترجمه هاى فارسى قرآن ( فارسى ) — صفحة 10
مساهمون: على صدرائى خوئى
ص١٠