5 - نسبت علم اصول فقه
نسبت علم اصول فقه ، اساس علم فقه و احكام شرعى و فرع كلام است .
6 - واضع علم اصول فقه
علم اصول فقه در دامن اسلام پرورش يافته است ؛ چون اسلام حاوى منابع تشريع و قواعدى است كه بر احكام دلالت مىكنند و صحابه و تابعين از روى ذوق و سليقهى خالص عربى و اسلامى آنها را مىشناختند و هرمجتهدى آشنايى با اين قواعد داشت و گرنه چگونه اجتهاد مىكرد ، اما از حيث تدوين و تأليف نسبت آن به امام شافعى ( م 204 ه . ق ) مىرسد كه كتاب « الرساله » را تأليف كرد كه پنج تن از علماى بزرگ شافعى آن را شرح كردهاند .
امام ابو بكر صيرفى ( م 330 ه . ق ) ، ابو الوليد نيشابورى ( م 349 ه . ق ) ، قفال شاشى كبير ( م 365 ه . ق ) ، ابو بكر الجوزقى ( م 388 ه . ق ) ، ابو محمد الجوينى ( م 438 ه . ق ) .
7 - نام علم
اين علم با قواعد و مسائل آن به نام اصول فقه شناخته شده است و به سبب بناى فقه بر آن ممدوح است و اگر فرع بزرگ و مهم باشد ، اصل هم مهم است .
8 - استمداد و بهرهمندى علم اصول فقه
علم اصول فقه از علم كلام ، دستور زبان عربى ، منطق ، اسرار تشريع و مقاصد شريعت استفاده مىكند .
9 - حكم شرع دربارهى آن
آموختن آن واجب كفايى است و اگر كسى نباشد ، واجب عينى است ؛ چون استنباط احكام از ادله واجب است و هرچه كه واجب به سبب آن تكميل شود ، واجب است .