تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نامه اصول فقه ( فارسى ) — صفحة 763

مساهمون:

ص٧٦٣

مفاهيم ايجادى

ر . ك : معناى ايجادى

مفاهيم حرفى

ر . ك : معناى حرفى

مفاهيم غير مستقل

ر . ك : معناى غير استقلالى

مفاهيم كلى

ر . ك : معناى عام

مفاهيم مستقل

ر . ك : معناى استقلالى

مفتى

مجتهد داراى مقلّد مفتى ، به فقيهى گفته مىشود كه داراى ملكه اجتهاد است و علاوه بر استنباط احكام ، آن را براى ديگران نيز بيان مىكند . ازاين‌رو ، به مجتهدى كه داراى مقلدينى باشد كه در وقايع و موضوعات مختلف ( اعم از نوپيدا و غير نوپيدا ) ، از او فتوا بخواهند و او فتواى خود را براى آنها بيان نمايد ، مفتى اطلاق مىگردد . فرق مفتى با مجتهد آن است كه مجتهد ، عام است و به هركسى كه ملكه اجتهاد و قدرت استنباط احكام شرعى را دارا باشد ، صدق مىكند ، اما مفتى ، علاوه بر اينكه ملكه اجتهاد دارد ، مقلدينى نيز دارد كه از او استفتا مىكنند و ازاين‌رو بايد داراى شرايط فتوا دادن نيز باشد . كاربرد اصطلاح مفتى در اين معنا ، نزد اهل سنت رايج است ، ولى شيعه به چنين فردى مرجع تقليد مىگويد ، اما اخيرا اين لفظ در نزد اهل سنت كاربرد ديگرى نيز پيدا كرده است و به كسانى كه به فتواى مجتهدى علم داشته و آن را براى مقلدين او نقل مىكنند هرچند ناقل ، خودش مجتهد نباشد نيز اطلاق شده است . نكته : ميان اصوليون اختلاف است كه آيا به شخص غير مجتهدى كه به فتواى مجتهد علم ندارد اما مبانى مذهب فقهى او را مىداند ، و حكم مسئله را براساس آن ، تخريج نموده و براى ديگران نقل مىكند ، نيز مفتى گفته مىشود يا خير . بحر العلوم ، محمد ، الاجتهاد اصوله و احكامه ، ص 230 . زحيلى ، وهبه ، اصول الفقه الاسلامى ، ص 1156 . زهير المالكى ، محمد ابو النور ، اصول الفقه ، ج 4 ، ص 244 .

[ مفرد ]

مفرد محلى به ال

ر . ك : مفرد محلّى به لام

مفرد محلّى به لام

يكى از الفاظ دلالت‌كننده بر اطلاق الف و لام بر سه قسم است : 1 . الف و لام جنس ؛ 2 . الف و لام عهد ؛ 3 . الف و لام استغراق . مفرد محلّى به لام ، كه يكى از الفاظ مطلق مىباشد به معناى ماهيتى است كه برآن الف و لام جنس وارد مىشود . فرق اسم جنس و مفرد محلّى به لام اين است كه در اسم جنس لحاظ تميّز و تشخّص وجود ندارد ، مثل : « انسان » ، اما در مفرد محلّى به لام ، ماهيت به وصف تميّز و تشخّص از غير ، لحاظ مىگردد . در كتاب « كفاية الاصول » آمده است : « و المعروف ان اللام تكون موضوعة للتعريف و مفيدة للتعيين فى غير العهد الذهنى » . « 1 » مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 2 ، ص 197 . مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص 194 . خويى ، ابو القاسم ، محاضرات فى اصول الفقه ، ج 5 ، ص 356 . جزايرى ، محمد جعفر ، منتهى الدراية فى توضيح الكفاية ، ج 3 ، ص 694 . شيرازى ، محمد ، الوصول الى كفاية الاصول ، ج 3 ، ص 230 . فاضل لنكرانى ، محمد ، كفاية الاصول ، ج 3 ، ص 534 . سبحانى تبريزى ، جعفر ، الموجز فى اصول الفقه ، ج 1 ، ص 222 .

مفرد معرّف به لام

ر . ك : مفرد محلّى به لام

مفرد منكّر در سياق اثبات

ر . ك : نكره در سياق اثبات

مفرد منكّر در سياق نفى

ر . ك : نكره در سياق نفى

مفسدات علت

ر . ك : مبطلات علت

مفسده

ر . ك : مفاسد

[ مفهوم ]

مفهوم ( منطوق )

ر . ك : مفاهيم

مفهوم ادات غايت

ر . ك : مفهوم غايت

مفهوم استثنا

ر . ك : مفهوم حصر و استثنا

مفهوم اسم

ر . ك : مفهوم لقب

مفهوم القاب

ر . ك : مفهوم لقب
هامش
( 1 ) . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 284 .