عناصر عادت
اركان تشكيلدهنده عرف عناصر عادت ، به معناى اركان تشكيلدهنده آن است .
عادت اگر فردى باشد عناصر آن عبارت است از :
1 . عمل ، كه شامل قول و رفتار است ؛
2 . تكرار عمل بهطور مستمر ؛
3 . تكرار عمل بهطور ناخودآگاه .
ولى اگر عادت جمعى باشد عناصرى دارد كه در مستند « عناصر عرف » بيان شده است .
نيز ر . ك : عناصر عرف .
محمدى ، ابو الحسن ، مبانى استنباط حقوق اسلامى يا اصول فقه ، ص 254 .
زحيلى ، وهبه ، اصول الفقه الاسلامى ، ج 2 ، ص 828 .
عناصر عرف
اركان تشكيلدهنده عرف عناصر عرف ، همان اركان اصلى سازنده عرف است .
درباره شمار عناصر سازنده عرف چند ديدگاه وجود دارد ، اما بيشتر اصولىها چهار عنصر را برشمردهاند كه عبارت است از :
1 . عمل معين ؛
2 . تكرار عمل به وسيله گروه معين ؛
3 . احراز تكرار عمل از سوى اكثر يا عموم مردم يك كشور يا منطقه معين ؛
4 . ارادى بودن تكرار عمل در عرف و نشأت گرفته از تشخيص حسن و قبح يا درك سود و زيان ، نه فطرى و غريزى بودن آن .
منصورى ، خليل رضا ، نظرية العرف و دورها فى عملية الاستنباط ، ص 54 .
جعفرى لنگرودى ، محمد جعفر ، دانشنامه حقوقى ، ج 2 ، ص 59 .
جعفرى لنگرودى ، محمد جعفر ، مقدمه عمومى علم حقوق ، ص 50 .
محمدى ، ابو الحسن ، مبانى استنباط حقوق اسلامى يا اصول فقه ، ص 251 .
جناتى ، محمد ابراهيم ، منابع اجتهاد ( از ديدگاه مذاهب اسلامى ) ، ص 391 و 395 .
عناصر قياس
ر . ك : اركان قياس
عناوين
ر . ك : عنوان و معنون
عناوين اشتقاقى
ر . ك : عنوان اشتقاقى
عناوين اعتبارى
ر . ك : عنوان اعتبارى
عناوين انتزاعى
ر . ك : عنوان انتزاعى
عناوين اولى
ر . ك : عنوان اولى
عناوين تعليلى
ر . ك : عنوان تعليلى
عناوين تقييدى
ر . ك : عنوان تقييدى
عناوين توليدى
ر . ك : عنوان توليدى
عناوين ثانوى
ر . ك : عنوان ثانوى
عناوين خارج محمول
ر . ك : عنوان خارج محمول
عناوين ذاتى
ر . ك : عنوان ذاتى
عناوين غير مستقل
ر . ك : عنوان غير مستقل
عناوين قصدى
ر . ك : عنوان قصدى
عناوين متأصله
ر . ك : عنوان ذاتى
عناوين محمول بالضميمه
ر . ك : عنوان محمول بالضميمه
عناوين مستقل
ر . ك : عنوان مستقل
[ عنوان ]
عنوان اشتقاقى
وصف محمول بر ذات به اعتبار اتصاف آن به مبدأ اشتقاق عنوان اشتقاقى ، وصفى است كه بر ذات ، به اعتبار اتصاف آن به مبدأ اشتقاق ، حمل مىگردد ، مانند : عنوان طويل ( بلندقامت ) ، عالم و عادل كه بر ذات حمل مىشود ، به اعتبار اتصاف ذات به مبدأ اشتقاق آنها ؛ يعنى طول ، علم و عدالت .
صدر ، محمد باقر ، بحوث فى علم الاصول ، ج 3 ، ص 342 .
نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 1 ، ص 76 .
عنوان اعتبارى
عنوان ناشى از اعتبار معتبر عنوان اعتبارى ، مقابل عنوان ذاتى بوده و به عناوين و اوصافى گفته مىشود كه وجود آنها به اعتبار معتبر ( شخص اعتباركننده ) بستگى دارد ؛ يعنى در عالم اعتبار ، وجود مستقل دارند ،