يكى از شرحهاى مهمى كه بر منهاج نوشته شده و حكم يك دائرة المعارف فقهى را دارد كتاب « تحفة المحتاج بشرح المنهاج » از آن شيخ الاسلام شهاب الدين أبو العباس أحمد بن محمد بن على ابن حجر هيتمى ( م ، 974 ه . ق ) است كه جهت آشنايى دانشجويان با اين كتاب به نگارش فهرست آن مىپردازيم .
تحفة المحتاج چاپهاى متعددى دارد ولى ما فهرست آن را در مجموعهء چهار جلدى آنكه در سال 2001 م از سوى دار الكتب العلميه لبنان چاپ شده مورد بررسى قرار مىدهيم . جلد اول با كتاب احكام طهارت آغاز مىگردد كه شامل چهار وسيله و مقصد است كه درباره اسباب حدث ، آداب قضاى حاجت ، وضو ، مسح خف ، غسل ، نجاست و زدودن آن ، تيمم ، اركان تيمم ، حيض ، احكام مستحاضه . كتاب نماز با تعريف نماز آغاز مىشود و دربارهى ادا و قضاى نماز ، أذان و إقامه ، إستقبال قبله ، صفت نماز ، شروط نماز ، مبطلات و مكروهات نماز ، بيان سبب سجده سهو و احكام آن ، سجده تلاوت شكر ، نماز سنت به پايان مىرسد ، كتاب نماز جماعت داراى چند فصل است كه مربوط به صفات أئمه و متعلقات آن ، شروط امامت ، كيفيت نماز مسافر ، شرطهاى قصر ، جمع بين دو نماز ، نماز جمعه ، آداب نماز جمعه و غسلهاى سنت ، كيفيت نماز ترس ، لباس ، نماز عيدين ، كسوف و خسوف ، إستسقاء ، حكم تارك الصلاة مىباشد ، كتاب جنازه كه داراى سه فصل مربوط به تكفين و حمل ميت و نماز آن و دفن و ملحقات آن است . كتاب زكات كه پس از تعريف لغوى و شرعى زكات به بيان دلايل وجوب آن مىپردازد و از زكات حيوان آغاز مىكند ، بيان كيفيت إخراج زكات ، زكات نبات به بيان كيفيت إخراج زكات ، تعجيل و آثار آن در پرداخت زكات .
كتاب روزه كه درباره نيت و آثار آن ، مفطرات ، شروط روزه از جهت فاعل و وقت ، وجوب روزه و رخصتهاى آن ، فديه روزه واجب ، كفاره
مبادى و اصطلاحات علم فقه ( فارسى ) — صفحة 242
مساهمون: جلال جلالى زاده
ص٢٤٢