مربّع منطقى
تقابل در مفردات
تقابل در مفردات يعنى مخالفت دو چيز كه وجودشان در يك موضوع و در يك زمان و از يك جهت محال است . مانند تقابل بين انسان و لا انسان ، و سفيدى و سياهى ، و بينائى و نابينائى ، و أبوّت و بنوّت .
تقابل در مفردات بر چهار قسم است :
1 - تقابل به سلب و ايجاب . 2 - تقابل به تضايف . 3 - تقابل به تضادّ . 4 - تقابل به ملكه و عدم .
1 - تقابل به سلب و ايجاب مانند : انسان و لا انسان ، و فرس و لا فرس .
( اين تقابل به سلب و ايجاب چنان كه در مبحث قضايا مطرح مىشود ، در قضايا نيز وجود دارد . مانند « هرآهنى قابل ذوب شدن است » و « هيچ آهنى قابل ذوب شدن نيست » كه اجتماع اين دو قضيّه در صدق محال است . )
2 - تقابل به تضايف يعنى تقابل بين دو