حكم تَتَرُّسْ
حكم شرعى تترس اين است كه تا حد ممكن از كشتن مسلمانانى كه سپر كافران شدهاند ، پرهيز شود اگر مسلمانان در جنگ ناچار به كشتن آنان شوند ، جايز است و قصاص و ديه ندارد . « 1 »
در روايت حفص بن غياث از امام صادق ( ع ) چنين آمده است :
« عَنْ مَدينَةٍ مِنْ مَدائِنِ الْحَرْبِ هَلْ يَجُوزُ انْ يُرْسَلَ عَلَيْهَا الْماءَ اوْ تُحْرَقَ بِالنَّارِ ! اوْ تُرْمَى الْمَنْجَنيقُ حَتّى يُقْتَلُوا وَ مِنْهُمُ النِّساءُ وَ الصِّبْيانُ ، وَالشَّيْخُ الْكَبيرِ ، وَالْاسارى مِنَ الْمُسْلِمينَ ، وَ التُّجارَ ؟ فَقالَ : يُفْعَلُ ذلِكَ بِهِمْ ، وَ لايُمْسَكُ عَنْهُمْ لِهوُلاءِ وَ لادِيَةَ عَلَيْهِمْ لِلْمُسْلِمينَ وَ لا كَفَّارَةِ » « 2 »
شهرى كه مردمش محارب و با مسلمانان در حال جنگ هستند ، آيا مىشود آنان را با رهاكردن آب يا سوزاندن يا پرتاب سنگ به وسيله منجنيق كشت در صورتى كه ميان آنان زنان و كودكان و پيران و همچنين و اسيران از مسلمانان ، و اهلتجارت وجود داشتهباشند ؟ امام صادق ( ع ) فرمود : به خاطر چنين افرادى نبايد از كشتن دشمنان و دست يافتن به پيروزى صرف نظر كرد ، و مىتوان تمامى راههاى مذكور در سؤال را براى نابودى دشمن انجام داد و اگر مسلمانها در جنگ كشته شدند ، ديه و كفّاره ندارند .
تَجافيف
تَجْفافْ ( به كسر و فتح اوّل ) از مادّه جَفَّ يا جُفَّ و جمع آن تجافيف است . جُف يعنى غلاف شكوفه خرما ، پوست غنچه نا شكفته . « 3 » پوششى است كه شكوفه و غنچه را از آفات حفظ مىكند .
جَفّفَ الفرس يعنى به اسب تجفاف پوشاند . « 4 »
هامش
( 1 ) - مبادى فقه و اصول ، ص 267 .
( 2 ) - وسائل الشيعه ، ج 11 ، ص 46 .
( 3 ) - فرهنگ جامع عربى - فارسى ، مادّه جفّ .
( 4 ) - همان .