3 - مرحلهء فعليّت
اين همان مرحلهء بعث و زجر است و با آن مكلّف را نسبت به انجام عملى ترغيب نموده و نسبت به عمل مورد نهى منزجر مىنمايد و اين در حقيقت مرحلهء ابلاغ احكام و تكاليف است كه در قوانين عرفى نيز معمول است .
4 - مرحلهء تنجّز
اين مرحله همان مرحلهء ثواب و عقاب است ، به گونهاى كه اگر عمل واجبى را انجام دهد ثواب بر او مترتب بوده و در صورت ترك آن مؤاخذه خواهد شد .
حكم اضطرارى
حكم اضطرارى همان امر ثانوى مىباشد كه در موارد استثنايى و ضرورى و به گاه عدم تمكّن از امتثال احكام اوّلى تحقّق مىيابد .
نظير تيمّم ، وضو و غسل جبيرهاى و نماز غريق و مانند آن .
طبيعى است در وقت اضطرار فعليّت تكليف از آدمى مرتفع مىگردد ، زيرا خداى سبحان كسى را بيش از قدرت و توانايى وى به انجام كارى مكلّف نمىسازد .
به اين ترتيب اوامر اضطرارى بسان اوامر اوّلى داراى ماهيّت حقيقى بوده و متضمّن مصالح ملزمه مىباشند و فقط به خاطر