2 - مستفيض . 3 - واحد .
خبر متواتر :
تواتر در لغت ، آمدن يكى بعد از ديگرى به ترتيب است . خداوند - تبارك و تعالى - مىفرمايد : « ما رسولان را يكى پس از ديگرى فرستاديم » « 1 » .
و در اصطلاح ، خبر متواتر عبارت است از خبر جماعتى كه تبانى و تعمد آنان بر كذب عادتا محال و بنفسه مفيد قطع باشد . تقريبا اكثر قريب به اتفاق شيعه و سنى بر امكان و وقوع خبر متواتر اتفاق دارند ، و مشهور معتقدند كه علم حاصل از خبر متواتر ، ضرورى است ، بر خلاف برخى كه معتقدند علم حاصل از خبر متواتر نظرى است ، و برخى ديگر كه معتقدند علم حاصل از خبر متواتر نه ضرورى است و نه نظرى ، و برخى ديگر كه توقف كردهاند و برخى ديگر كه تفصيل قائل شدهاند بين اخبار حاكى از شهرها و امثال آن و ساير اخبار متواتر « 2 » .
- شروط تواتر :
برخى از شروط ، شرط تحقق تواتر و برخى شرط حصول علم هستند .
براى تحقق تواتر چهار شرط ذكر شده : 1 - مخبرين از نظر كثرت به اندازهاى باشند كه معمولا تبانى و تعمد آنها بر كذب ممتنع باشد . 2 - علم مخبرين مستند به حس باشد . 3 - تمام طبقات به حد مذكور در شرط اول باشند . 4 - به چيزى كه خبر مىدهند علم داشته باشند .
پاورقی
( 1 ) المؤمنون ، 44 .
( 2 ) اصول الحديث و احكامه ، ص 30 .